سیری در تاریخ نقاشی؛ این قسمت: رازهای پنهان مونالیزا

نویسنده: هستی موسوی

تعداد بی‌شماری از علاقه‌مندان به هنر، مورخان و محققین در مورد رازها و پیام های  پنهان در نقاشی فکر کرده‌اند و هر کدام تلاش می‌کنند رازهای نهفته نمادین آن را باز کنند. با وجود تحقیقات و تجزیه و تحلیل گسترده، ماهیت واقعی راز مونالیزا همچنان مبهم باقی مانده است. با این حال، اکتشافات و نظریه های اخیر بینش های جالبی را در مورد معمایی ارائه می دهند که همچنان این اثر هنری نمادین باقی مانده است.

نگاه و تماس چشمی:

نگاه مونالیزا یکی دیگر از جنبه هایی است که قرن هاست محققان را متحیر کرده است. نگاه به ظاهر مستقیم و جذاب او موضوع مطالعه و حدس و گمان بوده است. برخی استدلال می کنند که نگاه او بینندگان را از زوایای مختلف دنبال می کند و توهمی از تماس چشمی ایجاد می کند. این اثر که به نام “sfumato” شناخته می شود، تکنیکی بود که لئوناردو اغلب برای ایجاد ظاهری دودی و تار از آن استفاده می کرد. این به هاله مرموز کلی پیرامون نقاشی می افزاید. این سوال که مونالیزا به چه کسی نگاه می کند و معنای پشت نگاه او چیست، همچنان یک راز ماندگار است.

لبخند رمز و راز:

برجسته ترین جنبه راز مونالیزا در لبخند او نهفته است. منتقدان هنری بی‌شماری سعی کرده‌اند احساسات پشت تبسم ظریف او را رمزگشایی کنند. برخی استدلال می کنند که لبخند نشان دهنده احساس رضایت عمیق یا دانش درونی است. با این حال، تحقیقات علمی اخیر توضیح قابل قبول تری را پیشنهاد می کند. بر اساس مطالعه ای که توسط محققان هلندی انجام شده است، لبخند مونالیزا نمونه ای از پدیده ای به نام “دره عجیب و غریب” “uncanny valley” است. این نظریه نشان می‌دهد که هر چه یک مخلوق مصنوعی، مانند یک ربات انسان‌نما یا یک نقاشی، به یک انسان واقعی شبیه‌تر باشد، ناراحت‌کننده‌تر می‌شود. این مطالعه پیشنهاد می‌کند که لئوناردو عمداً نسبت‌های دهان و چشم‌ها را دستکاری کرده تا بیانی مبهم ایجاد کند که بین شادی و غم تغییر می‌کند و بینندگان را مجذوب خود می‌کند.

  Cosmology | کیهانشناسی (19)

نمادها و کدهای پنهان:

لئوناردو داوینچی به دلیل شیفتگی به نمادها و رمزهای پنهان شهرت داشت و باور عمومی بر این است که او چنین عناصری را در مونالیزا گنجانده است. یکی از جذاب‌ترین تئوری‌ها نشان می‌دهد که این نقاشی حاوی مجموعه‌ای از آناگرام‌ها است که وقتی رمزگشایی می‌شود، پیام‌های پنهان را آشکار می‌کند.

در سال ۲۰۱۲، یک نوازنده و تکنسین کامپیوتر ایتالیایی به نام جیووانی ماریا پالا ادعا کرد که یک آناگرام را در پس‌زمینه نقاشی کشف کرده است. با تنظیم مجدد حروف نام های “لئوناردو” و “لیزا”، او عبارت “A Sion O L’Ida” (به انگلیسی “Isis and Osiris”) را یافت. پالا استدلال می‌کرد که لئوناردو قصد داشت چهره‌های اساطیری مصر را در این نقاشی به تصویر بکشد، و اشاره‌ای به اهمیت معنوی یا عرفانی عمیق‌تری دارد. عده ای دیگر حدس میزنند که مونالیزا یک سلف پرتره پنهان از خود لئوناردو داوینچی را پنهان می کند. با قرار دادن تصویری معکوس از چهره لئوناردو بر روی نقاشی، برخی ادعا می‌کنند که شباهت‌های قابل توجهی در ویژگی‌های چهره پیدا کرده‌اند و لایه‌ای از جذابیت را به اثر هنری اضافه می‌کنند.

اسرار منظره:

فراتر از لبخند مرموز و رمزهای پنهان، منظره به تصویر کشیده شده در مونالیزا نیز سوالاتی را برانگیخته است. مورخان هنر مدت‌هاست در مورد مکانی که الهام‌بخش پس‌زمینه نقاشی بوده است بحث کرده‌اند. برخی معتقدند که پل و جاده پرپیچ‌وخم در پس‌زمینه، یادآور باغ‌های بوبولی در فلورانس است، در حالی که برخی دیگر معتقدند که، این چشم‌انداز ترکیبی از مکان‌های مختلف را نشان می‌دهد.

با این حال، در سال‌های اخیر، تحقیقاتی که توسط مهندس فرانسوی پاسکال کوته با استفاده از فناوری نور بازتابی انجام شد، وجود یک ساختار معماری را در زیر سطح نقاشی نشان داد. این کشف نشان می‌دهد که لئوناردو در ابتدا قصد داشت یک ساختمان یا سازه را در پس‌زمینه به تصویر بکشد، اما بعداً تصمیم گرفت روی آن نقاشی کند و رد پای ظریفی از خود به جای بگذارد که باعث وسوسه در دانشمندان هنر شود تا به گمانه‌زنی درباره معنای عمیق‌تر نقاشی دامن می‌زند.

  زبان شناسی؛ ادبیات اوستایی - بخش بیست و هشتم

تأثیر علم داوینچی:

لئوناردو داوینچی نه تنها یک هنرمند چیره دست بود، بلکه یک دانشمند و مخترع درخشان نیز بود. برخی از محققان استدلال می کنند که مونالیزا حاوی اصول علمی و ریاضی است که در ترکیب آن تعبیه شده است. یک نظریه نشان می دهد که نقاشی به «نسبت طلایی» پایبند است، یک نسبت ریاضی که از نظر زیبایی برای چشم انسان خوشایند است. اعتقاد بر این است که لئوناردو عمداً این نسبت‌ها را در ترکیب قرار داده و عنصری از هماهنگی و تعادل را به طراحی کلی اضافه کرده است.

علاوه بر این، بررسی های اخیر با استفاده از اشعه ایکس و تصویربرداری مادون قرمز، وجود شبکه پیچیده ای از اشکال هندسی و خطوط پنهان در زیر سطح نقاشی را آشکار کرده است. اعتقاد بر این است که این ساختارهای هندسی، که به “تناسبات الهی” معروف هستند، توسط لئوناردو برای ایجاد ساختاری زیرین استفاده شده است که به هماهنگی و جذابیت کلی نقاشی کمک می کند.

هویت مونالیزا:

هویت زن در نقاشی مدتهاست موضوع بحث بوده است. در حالی که پذیرفته‌شده‌ترین نظریه این است که او لیزا گراردینی، همسر تاجر فلورانسی فرانچسکو دل ژوکوندو است. یک نظریه رایج نشان می دهد که مونالیزا در واقع خودنگاره لئوناردو داوینچی به شکل زنانه است. حامیان این نظریه استدلال می‌کنند که شباهت‌های بین ویژگی‌های صورت مونالیزا و خود لئوناردو بیش از آن قابل توجه است که صرفاً تصادفی باشد. با این حال، شواهد قطعی برای حمایت از این ادعا همچنان مبهم است. همین طور با استفاده از اشعه مادون قرمز طراحی های  لئوناردو رو نشان میدهد که شاید دیدن عکس آن برای مخاطبان جذاب باشد.

  سال‌های جدایی - قسمت 31

نتیجه:

راز مونالیزا همچنان نسلی از علاقه مندان و محققان هنر را به تحقیق و تفسیر واداشته است و علیرغم تلاش‌های بی‌شماری از محققان ، همچنان رازهای بسیاری در این نقاشی نهفته است. شاهکار لئوناردو داوینچی از لبخند فریبنده گرفته تا نمادهای پنهان و چشم انداز معمایی، همچنان مخاطبان را در سراسر جهان مجذوب می کند. در حالی که بسیاری از نظریه ها و تفسیرها وجود دارد، اسرار واقعی مونالیزا ممکن است برای همیشه یک معما باقی بماند و جایگاه او را به عنوان یکی از جذاب ترین و ماندگارترین آثار هنری در تاریخ بشر تضمین کند.

دیدگاهتان را بنویسید

هم‌اکنون عضو خبرنامه پیام جوان شوید

Newsletter

همراهان پیام جوان