پیام جوان: بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی اسرائیل که در اختیار ایالات متحده قرار گرفته است، جمهوری اسلامی ایران در پاییز سال ۱۴۰۴ خورشیدی، هزاران سانتریفیوژ غنیسازی اورانیوم را به تونلهای زیرزمینی واقع در «کوه کلنگ» در نزدیکی مجتمع هستهای نطنز منتقل کرده است. روزنامه والاستریت ژورنال با انتشار این خبر اعلام کرد که این جابهجایی استراتژیک در ماههای پس از جنگ ۱۲ روزه خرداد ۱۴۰۴ صورت گرفته است؛ نبردی که طی آن ایالات متحده و اسرائیل سه مرکز اصلی هستهای ایران را هدف حملات خود قرار داده بودند.
در حال حاضر، مبدأ دقیق این سانتریفیوژها بهطور کامل مشخص نیست و تحلیلگران احتمال میدهند این تجهیزات از ماشینهای ذخیرهشده در تأسیسات اصلی یا دستگاههای آسیبندیده از حملات پیشین تأمین شده باشند. همچنین هنوز بهطور قطع مشخص نیست که آیا فعالیتهای غنیسازی در این دژ زیرزمینی آغاز شده است یا این انتقال صرفاً با هدف محافظت از تجهیزات و انبار کردن آنها در برابر حملات احتمالی آینده انجام گرفته است. با این حال، کارشناسان غربی نسبت به احتمال راهاندازی یک مرکز غنیسازی کوچک اما پنهان برای تولید مواد شکافتپذیر در این محل ابراز نگرانی کردهاند.
پروژه ساخت تونلهای عمیق در کوه کلنگ، واقع در ۱.۵ کیلومتری جنوب نطنز، پس از حادثه انفجار در مرکز مونتاژ سانتریفیوژهای نطنز در سال ۱۳۹۹ کلید خورد تا جایگزینی امنتر و نفوذناپذیرتر برای تأسیسات پیشین باشد. ارزیابیهای فنی نشان میدهند که این تونلها در عمق ۹۰ تا ۱۳۷ متری زیر صخرههای سخت حفر شدهاند و تصاویر ماهوارهای ثبتشده در ۱۵ ماه گذشته نیز نشاندهنده افزایش تردد کامیونها، تقویت سازههای ورودی و تشدید تدابیر امنیتی در اطراف این منطقه کوهستانی است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حال حاضر هیچگونه دسترسی نظارتی به این سایت جدید ندارد و تهران نیز اطلاعات شفافی درباره برنامههای جاری در داخل این تونلها ارائه نداده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، پیشتر اعلام کرده بود که ایران در سال ۱۴۰۰ قصد خود برای انجام فعالیتهای هستهای در این محل را اعلام کرده بود، اما به دلیل عدم امکان بازرسیهای منظم، ماهیت واقعی و وضعیت کنونی این تأسیسات برای بازرسان بینالمللی قابل راستیآزمایی نیست.
همزمان با این تحولات، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تلاشهای خود را برای متقاعد کردن دونالد ترامپ جهت آغاز دور جدیدی از حملات گسترده علیه زیرساختهای هستهای ایران افزایش داده است تا روند بازسازی برنامه هستهای تهران را با تأخیر مواجه کند. اگرچه سایت کوه کلنگ در جریان درگیریهای پیشین و حملات اخیر هدف بمباران قرار نگرفته است، اما دونالد ترامپ اخیراً برای نخستین بار از این مجموعه به عنوان یکی از اهداف احتمالی و جدی ایالات متحده در صورت تشدید تنشها یاد کرده است.
