پیام جوان: ارزیابیهای جدید نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده نشان میدهد که رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران، تمایل و جاهطلبی بسیار بیشتری نسبت به پدرش برای دستیابی به تسلیحات هستهای پیشرفته دارد. بر اساس گزارش روزنامه نیویورکتایمز به نقل از مقامات آگاه، این ارزیابی اطلاعاتی حاکی از آن است که مجتبی خامنهای و هیئت حاکمه تندرو جدید در تهران، به دنبال توسعه یک برنامه تسلیحاتی هستهای مدرن و کارآمد هستند.
تفاوت کلیدی در رویکرد رهبری جدید با دوران گذشته، در نوع و کیفیت سلاح هستهای مورد نظر است. در حالی که در اواخر دولت جو بایدن گزارشها نشان میداد تهران به دنبال ساخت یک بمب ابتدایی صرفاً جهت ایجاد بازدارندگی است، ارزیابیهای تازه نشان میدهند که رهبر جدید ارزش چندانی برای چنین سلاح سادهای قائل نیست و در پی کلاهکهای هستهای پیشرفتهای است که قابلیت کوچکسازی و نصب بر روی موشکهای بالستیک دوربرد را داشته باشند.
نیویورکتایمز در گزارش خود تأکید کرده است که این ارزیابیهای جدید بر پایه اطلاعات جاسوسی پس از آغاز درگیریهای اخیر یا دوره رهبری جدید شکل نگرفته، بلکه عمدتاً مبتنی بر شنود مکالمات و اظهارات علنی پیش از جنگ است. مقامات آمریکایی تصریح کردهاند که بخش عمدهای از اطلاعات مربوط به دیدگاههای هستهای مجتبی خامنهای به دوره پیش از تحولات اخیر بازمیگردد و تغییر ناگهانی در این مواضع رصد نشده است.
اگرچه مقامات اطلاعاتی آمریکا اعلام کردهاند که هنوز نشانهای از ازسرگیری غنیسازی با غلظت بالا یا فعالسازی مجدد برنامه تسلیحاتی مستقیم دیده نمیشود، اما اقدامات پدافندی جمهوری اسلامی برای حفاظت از داراییهای هستهای خود شدت یافته است. از جمله این اقدامات، انتقال هزاران دستگاه سانتریفیوژ به تاسیسات زیرزمینی و بسیار مستحکم موسوم به «کوه کلنگ» در منطقه نطنز است تا از حملات هوایی احتمالی در امان بمانند.
همزمان، روزنامه والاستریت ژورنال نیز به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل گزارش داد که حجم وسیعی از تجهیزات هستهای به اعماق زمین منتقل شدهاند. بر اساس این ارزیابیها، در صورت اقدام تهران برای بازسازی خسارتهای ناشی از حملات گذشته و ازسرگیری سریع غنیسازی، برنامه هستهای ایران تنها با یک تاخیر کوتاهمدت ششماهه مواجه خواهد شد که این امر نگرانیهای غرب را دوچندان کرده است.
در واکنش به این تحولات، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، بارها بر موضع قاطع خود مبنی بر عدم اجازه به ایران برای دستیابی به سلاح هستهای تاکید کرده است. مقامات ارشد دولت آمریکا از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، نیز هشدار دادهاند که واشنگتن سیاست فشار حداکثری خود را تا زمان دستیابی به یک توافق جامع ادامه خواهد داد و تهران در صورت تداوم مسیر فعلی، بهای سنگینی پرداخت خواهد کرد.
