نویسندگان: پروفسور دکتر سید سعید زمانیه شهری MD و پرفسور دکتر سونیا سیدالحسینی MD
ادامهی روش های تشخیصی در میوکاردیت:
همانطور که در ماه گذشته گفته شد در بسیاری از موارد، علت دقیق بروز میوکاردیت مشخص نمیشود. با این حال، هرگاه دلیل بیماری قابل شناسایی باشد، معمولاً پای یک عفونت شدید در میان است؛ عفونت هایی مانند ویروس ها (که شایع ترین عامل محسوب میشوند)، باکتری ها، انگل ها یا قارچ ها که میتوانند خود را به عضله قلب برسانند.
وقتی عامل عفونی برای بقا و تکثیر تلاش میکند، سیستم ایمنی بدن وارد عمل میشود تا آن را از بین ببرد. این واکنش ایمنی، هرچند ضروری است، میتواند موجب التهاب در بافت عضلانی قلب شود و در نهایت قدرت عملکردی آن را کاهش دهد. افزون بر این، برخی بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس ممکن است باعث شوند سیستم ایمنی به اشتباه قلب را هدف قرار دهد و همین امر به التهاب و آسیب در میوکارد منجر میشود.
ام آر آی قلب و معیارهای لیک لوییس: ام آر آی قلبی در سال های اخیر جایگاه مرکزی در تشخیص میوکاردیت یافته است. معیارهای به روزشده ی لیک لوییس بیان میکنند که برای تشخیص تصویربرداری از التهاب میوکارد، باید دستکم یک شاخص مربوط به ادم (مثلاً افزایش یا شدت سیگنال) و یک شاخص مربوط به آسیب بافتی یا فیبروز وجود داشته باشد.
بیوپسی اندو میوکارد: بیوپسی اندو میوکارد تنها روشی است که میتواند تشخیص بافت شناسی قطعی بدهد و برای شناسایی نوع التهاب (لنفی، ائوزینوفیلی، گرانولوماتوز)، وجود ویروس در بافت، و برخی میوکاردیت های خاص اهمیت دارد. بیانیه ها و دستورالعمل های جدید، اندیکاسیون های خاصی برای استفاده از این روش در بیمارانی با سیر تیپیک یا پرخطر مطرح کرده اند.
سایر روشهای تصویربرداری:
برای ارزیابی التهاب فعال در میوکارد، به ویژه در برخی موارد سارکوئیدوز قلبی یا میوکاردیت های مزمن.PET
سی تی اسکن قلب و عروق کرونر: برای بیماری کرونر در بیمارانی که با تظاهر اینفارکت مانند مراجعه کرده اند.
تازه های حوزه ی فناوری و تکنولوژی در میوکاردیت: تحولات اخیر، به ویژه در زمینه ی تصویربرداری و هوش مصنوعی، نگاه جدیدی به تشخیص و فهم میوکاردیت ایجاد کرده است.
نسل جدید: MRI
مرورهای جدید بر روی ام آر آی های قلب نشان میدهند که روش های زیر در حال گسترش اند:
– نقشه برداری کمی برای اندازهگیری مستقیم ویژگی های بافتی و نقشه برداری خارج سلولی بهعنوان شاخصی از فضای خارج سلولی و فیبروز.
: Feature tracking و Strain analysis-
برای ارزیابی حرکت ظریف دیواره سلولی و اختلالات تحت بالینی.
این تکنیک ها میتوانند التهاب فعال، ادم و فیبروز را با دقت بالاتری بازتاب دهند و در تفکیک میوکاردیت حاد از مزمن یا از سایر کاردیومیوپاتی ها نقش داشته باشند.
رادیو میکس و هوش مصنوعی: رادیو میکس به استخراج حجم عظیمی از ویژگی های کمی از تصاویر و استفاده از آن ها در مدل های آماری یا یادگیری ماشین گفته میشود. مطالعات اخیر نشان داده اند که: الگوهای رادیومیکسی بر اساس نقشه ها و تصاویر میتوانند التهاب میوکارد را از سایر الگو های آسیب (مثلاً ایسکمی) متمایز کنند. مدل های یادگیری ماشین قادرند ترکیب پیچیده ای از ویژگی ها را تحلیل کرده و در تشخیص میوکاردیت حاد به دقتی نزدیک یا حتی قابل مقایسه با ارزیابان انسانی برسند. تکرارپذیری ویژگی های رادیومیکس در نقشه ها موضوع بسیاری از مقالات اخیر بوده و پایه ای برای استفاده ی آتی آن ها بهعنوان نشانگرهای تشخیصی و پیش آگهی مطرح شده است.
معیارهای تشخیصی چند لایه و مسیرهای تصمیم یار جدید: مطالعات اخیر، مانند کار بر روی مقایسه ی معیارهای لیک لوییس، معیارهای بهروزشده ی ام آر آی، معیارها و تعاریف «میوکاردیت حاد/ پیچیده»، نشان میدهند که ادغام معیارهای بالینی، و بیوپسی میتواند تفکیک بهتری بین زیرگروه ها و پیش بینی بهتر پیامد ها فراهم کند.
داده های اپیدمیولوژیک جدید در زمینه ی واکسیناسیون و کرونا ویروس:
پس از پاندمی اخیر کرونا، مجموعه ای وسیع از داده ها درباره ی ارتباط عفونت سارس–کووید، واکسن های ام آر ان ای و میوکاردیت منتشر شده است. این داده ها برآورد نسبتاً دقیق تری از بروز میوکاردیت پس از عفونت و پس از واکسن ارائه کردهاند و نشان دادهاند که عفونت ویروسی خود، در بسیاری از گروه ها با افزایش چند برابری خطر میوکاردیت همراه است، در حالی که بروز پس از واکسیناسیون در حد موارد نادر باقی میماند.
مدل های پیش بالینی و ایمونولوژیک:
پژوهش های جدید بر نقش هم زمان بازوهای مختلف ایمنی شامل سلول های تی سل، بی سل و ماکروفاژها در ایجاد آسیب میوکارد و تحول آن به سمت کاردیومیوپاتی تمرکز کرده اند. این مطالعات، با استفاده از مدل های حیوانی و تکنیک های پیشرفته ی تک سلولی، در تلاش اند نقشه ی دقیقتری از سلول ها و مسیرهای مولکولی درگیر در میوکاردیت ارائه دهند.
به طور خلاصه، میوکاردیت مجموعه ای ناهمگون از بیماری های التهابی عضلهٔ قلب است که میتواند بر اثر عوامل عفونی یا غیرعفونی رخ دهد و از لحاظ بالینی طیف گسترده ای از یک ناراحتی خفیف تا نارسایی شدید قلب و مرگ ناگهانی را دربرگیرد. پایهٔ پاتوفیزیولوژیک بیماری، درهم تنیدگی آسیب اولیهٔ میوکارد و پاسخ ایمنی میزبان است و در صورت پایدار ماندن التهاب، امکان گذار به کاردیومیوپاتی دیلاته وجود دارد. تشخیص، بر ادغام داده های بالینی، نوار قلب، مارکرهای زیستی، اکو، ام آر آی قلب با معیارهای به روزشده ی لیک لوییس و در برخی موارد بیوپسی اندومیوکارد استوار است.
پیشرفت های سال های اخیر در حوزهٔ ام آر آی قلب، رادیومیکس، هوش مصنوعی، و مطالعات ژنتیکی و ایمونولوژیک، چشم انداز بسیار دقیقتری برای شناخت و طبقه بندی میوکاردیت فراهم کردهاند و امکان تعریف زیرگروه های جدید و مدل های پیش آگهی ظریفتر را ایجاد کرده اند.
