مذاکرات آمریکا با عراق، اردن، لبنان و اسرائیل در میانه افزایش تنش‌ها با جمهوری اسلامی

ایالات متحده در بحبوحه تنش‌های مستمر و تبادل آتش با جمهوری اسلامی ایران، تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای را برای بازتعریف مناسبات امنیتی در خاورمیانه آغاز کرده است. در همین راستا، قرار است دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در کاخ سفید با علی الزیدی، نخست‌وزیر جدید عراق دیدار و گفتگو کند. محور اصلی این گفتگوها، بررسی نقش و نفوذ تهران در منطقه و اعمال فشار بر بغداد جهت مهار و خلع سلاح شبه‌نظامیان وابسته به ایران خواهد بود که در ماه‌های اخیر حملاتی را علیه مواضع و دیپلمات‌های آمریکایی انجام داده‌اند.

دولت عراق پیش از این ضرب‌الاجلی را تا پایان ماه سپتامبر برای خلع سلاح گروه‌های مسلح غیردولتی تعیین کرده بود؛ با این حال، شبه‌نظامیان موسوم به «مقاومت اسلامی عراق» و گروه «کتائب حزب‌الله» که از حمایت‌های مالی و تسلیحاتی سپاه پاسداران برخوردارند، به شدت با این تصمیم مخالفت کرده‌اند. این گروه‌ها با صدور بیانیه‌هایی اعلام کرده‌اند که برنامه‌های نظامی و آموزشی خود را متوقف نخواهند کرد و تصمیم‌گیری درباره سلاح‌های خود را فراتر از اختیارات دولت بغداد می‌دانند، امری که چالش‌های امنیتی پیچیده‌ای را پیش روی دولت جدید عراق قرار داده است.

همزمان با تحولات عراق، دور جدیدی از مذاکرات دو روزه با میانجی‌گری ایالات متحده میان اسرائیل و لبنان در رم آغاز می‌شود که تمرکز آن بر اجرای یک طرح آزمایشی برای استقرار ارتش لبنان در مناطق مرزی است. بر اساس توافق اولیه که در واشنگتن به دست آمده، ارتش اسرائیل متعهد شده است به تدریج از بخش‌هایی از جنوب لبنان عقب‌نشینی کند تا نیروهای دولتی لبنان جایگزین آن‌ها شوند. هدف اصلی این طرح، کاهش نفوذ نظامی حزب‌الله لبنان و تقویت حاکمیت ملی این کشور بر مرزهای جنوبی خود عنوان شده است.

در بخش دیگری از این پویایی‌های دیپلماتیک، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، میزبان ایمن الصفدی، همتای اردنی خود در واشنگتن خواهد بود. این دیدار در شرایطی انجام می‌شود که حریم هوایی اردن طی هفته‌های گذشته بارها هدف حملات موشکی منتسب به جمهوری اسلامی قرار گرفته است. مقامات ارشد اردن، از جمله ملک عبدالله دوم، تأکید دارند که هرگونه توافق احتمالی میان ایالات متحده و ایران در آینده، باید تضمین‌کننده امنیت ملی کشورهای عربی و ثبات پایدار در منطقه باشد.