پیام جوان:
روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی از گسترش خرید اقساطی مواد غذایی، کالاهای ضروری و حتی هزینه دریافت گواهینامه رانندگی در ایران خبر داد و به نقل از کارشناسان هشدار داد که خانوارهای ایرانی برای ادامه زندگی ناچار به مصرف درآمدهای آینده خود شدهاند؛ روندی که میتواند به عادیسازی فقر، فرسایش روانی جامعه و تشدید نارضایتیهای عمومی منجر شود.
این روزنامه روز یکشنبه ۲۴ آبان نوشت در شرایطی که بانک مرکزی جمهوری اسلامی نرخ تورم را ۸۳.۵ درصد اعلام کرده، خرید اقساطی دیگر به کالاهای بادوام محدود نیست و به کوچکترین اجزای سبد مصرفی خانوارها رسیده است.
ارزش سفارشهای اقساطی در سال ۱۴۰۴ با رشد ۱۰۳ درصدی مواجه شده و شمار کاربران دارای اعتبار به بیش از ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسیده است.
محمد امیرپناهی، جامعهشناس و استاد دانشگاه علامه طباطبایی، با اشاره به شکاف عمیق میان درآمد و هزینههای ضروری زندگی، گفت خانوارهای ایرانی ناچارند برای خرید مواد غذایی و اقلام بهداشتی، درآمد ماههای آینده خود را پیشاپیش مصرف کنند.
او با زیر سؤال بردن مفهوم «تابآوری اجتماعی» مورد استفاده مقامهای جمهوری اسلامی گفت جامعهای که کیفیت تغذیهاش کاهش مییابد، از درمان و آموزش صرفنظر میکند، به چند شغل روی میآورد و همواره احساس بدهکاری دارد، لزوماً جامعهای تابآور نیست.
امیرپناهی هشدار داد تداوم تورم مزمن و کاهش قدرت خرید میتواند به عادیسازی فقر و کاهش انتظارات معیشتی طبقات متوسط و کمدرآمد منجر شود.
او تأکید کرد عادت کردن مردم به فقر به معنای رضایت از شرایط نیست.
به گفته این جامعهشناس، کاهش مشارکت سیاسی و اجتماعی، مهاجرت، ناامیدی نسبت به آینده و شکلگیری اعتراضهای عمومی از پیامدهای احتمالی این وضعیت است.
سمانه گلاب، پژوهشگر اقتصادی، نیز در گفتوگو با دنیای اقتصاد گفت وضعیت اقتصادی مردم اکنون بهمراتب دشوارتر از زمان اعتراضات دیماه است و چشمانداز روشنی نیز وجود ندارد.
او با تأکید بر اینکه مشکلات جامعه هیچگاه بهصورت ریشهای حل نشدهاند، وضعیت کنونی را به «آتش زیر خاکستر» تشبیه کرد که با وقوع هر رویدادی میتواند دوباره شعلهور شود.
این پژوهشگر خرید اقساطی را نه نشانه بهبود وضعیت اقتصادی، بلکه «تلاشی در جهت بقا» دانست و هشدار داد سازگاری اجباری مردم با شرایط، به معنای پایان نارضایتیهای آنان نیست.
