پیام جوان: گزارشهای اخیر رسانههای آمریکایی حاکی از آن است که در پی تشدید اقدامات تنبیهی و ازسرگیری محاصره دریایی توسط ایالات متحده، صادرات نفت جمهوری اسلامی ایران به طور چشمگیری کاهش یافته و به مرز صفر نزدیک شده است. این وضعیت که بر اساس ارزیابیهای کارشناسان ارشد مالی شکل گرفته، فشار بیسابقهای را بر شریانهای اقتصادی تهران وارد آورده است.
میعاد ملکی، کارشناس پیشین وزارت خزانهداری ایالات متحده که در هر دو دولت ترامپ و بایدن فعالیت داشته، پیشبینی میکند که پیامدهای وخیم اقتصادی ناشی از این انسداد، ظرف دو تا سه ماه آینده مستقیماً نخبگان حاکم و نهادهای امنیتی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. به باور وی، این بحران مالی پتانسیل بالایی برای ایجاد بیثباتی در ساختار قدرت دارد.
بر اساس گزارش روزنامه نیویورک پست، تصاویر ماهوارهای جدید از پایانه نفتی جزیره خارک نشاندهنده رکود بیسابقه و عدم فعالیت محسوس در این مرکز حیاتی صادرات نفت ایران است. این تصاویر تایید میکنند که توانایی جمهوری اسلامی برای دور زدن محدودیتها از طریق تنگه هرمز با موانع جدی و عملیاتی روبرو شده است.
ملکی که در حال حاضر با اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها» همکاری میکند، معتقد است پاییز امسال زمان تعیینکنندهای برای اقتصاد ایران خواهد بود. وی اشاره میکند که با فرارسیدن موعد پرداختهای کلان دولتی، شوک مالی واقعی بر بودجه کشور وارد خواهد شد و فضای مانور تهران به شدت محدود میگردد.
بخش عمدهای از بودجه جاری ایران، شامل حقوق نیروهای نظامی، کارمندان دولت و کارگران بخشهای صنعتی، به درآمدهای حاصل از فروش نفت وابسته است. آمارهای ارائه شده نشان میدهد که حدود ۶۰ درصد از این هزینهها از طریق صادرات نفت تامین میشود که اکنون با مانعی جدی مواجه شده است.
تحلیلگران بر این باورند که اگرچه حکومت ایران پیش از این توانایی خود را در تحمل فشارهای اقتصادی وارده بر شهروندان عادی نشان داده، اما ناتوانی در پرداخت حقوق سپاه پاسداران و طبقه ثروتمند وابسته، میتواند به اعتراضات درونی و شکاف در بدنه حاکمیت منجر شود.
در همین راستا، مقامات ارشد دولت جدید آمریکا از جمله دونالد ترامپ و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، بر ادامه سیاست «فشار حداکثری» تاکید کردهاند. بسنت اخیراً هشدار داده است که واشنگتن تحریمها و مجازاتهای اقتصادی بیسابقهای را علیه جمهوری اسلامی اعمال خواهد کرد تا انزوای اقتصادی تهران کامل شود.
