پیام جوان: با کاهش چشمگیر خرید نفت خام توسط چین در ماههای گذشته، اثرات ناشی از شوک احتمالی مسدود شدن تنگه هرمز بر بازارهای جهانی انرژی به طور قابلتوجهی خنثی شده است. این اقدام پکن مانع از جهش بیسابقه قیمت نفت در بازارهای بینالمللی شده و عملاً اثر حذف روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت از چرخه عرضه جهانی را تعدیل کرده است.
دولت چین تا پیش از تنشهای اخیر، بزرگترین متحد اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و خریدار اصلی بخش عمدهای از محمولههای نفتی این کشور بوده است. بر اساس آمارهای منتشر شده، پکن نزدیک به ۹۰ درصد از کل صادرات نفت ایران را به خود اختصاص میداده و نقشی حیاتی در اقتصاد نفتی تهران ایفا میکرده است.
بر پایه تحلیلهای ارائه شده توسط خبرگزاری رویترز، بزرگترین واردکننده نفت جهان خرید خود را به قدری کاهش داده که کل افت تقاضا در قاره آسیا طی دو ماه گذشته، تقریباً معادل کاهش خرید مستقیم چین بوده است. پکن به جای ورود به رقابت برای خرید نفت در شرایط بحرانی، از بازار عقبنشینی کرده و همین سیاست هوشمندانه از انفجار ناگهانی قیمتها جلوگیری کرده است.
آمارهای رسمی نشان میدهند که میزان واردات نفت خام چین در تیرماه سال جاری به ۸ میلیون و ۴۱۰ هزار بشکه در روز رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، کاهش چشمگیر ۲۴.۳ درصدی را نشان میدهد. این رقم در خردادماه نیز به ۷ میلیون و ۱۲۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته بود که کمترین میزان واردات این کشور در طول یک دهه اخیر به شمار میرود.
تحلیلگران اقتصادی حجم ذخایر راهبردی نفت خام چین را دستکم یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون بشکه برآورد میکنند. وجود این پشتوانه عظیم به پالایشگاههای چینی اجازه میدهد تا برای ماهها میزان خرید خود را کاهش داده و نیازهای داخلی را از محل ذخایر استراتژیک تأمین کنند؛ مزیتی حیاتی که سایر کشورهای آسیایی از آن بیبهره هستند.
طبق بیانیههای وزارت خزانهداری ایالات متحده، خریداران اصلی نفت ایران در چین عمدتاً پالایشگاههای خصوصی و کوچک فعال در استان شاندونگ هستند که در ادبیات تجاری این حوزه به «قوری» شهرت دارند. این پالایشگاهها با وجود تحریمها، همچنان کانال اصلی انتقال نفت ایران به بازار چین محسوب میشوند اما اکنون تحت تأثیر سیاستهای انقباضی پکن قرار گرفتهاند.
