پیام جوان: شش ماه پس از آغاز درگیریها در تنگه هرمز، گزارشهای بینالمللی از جمله تحلیل روزنامه والاستریتژورنال نشان میدهند که زمان به ضرر جمهوری اسلامی ایران در حال سپری شدن است. تهران امیدوار بود با مختل کردن مسیر انتقال یکپنجم نفت جهان در این آبراه حیاتی، بحران اقتصادی گستردهای ایجاد کند و ایالات متحده را به پذیرش شروط خود وادار سازد؛ اما شواهد نشان میدهد که این محاسبات استراتژیک تا به امروز با شکست مواجه شده است.
بر اساس آمارهای موجود، قیمت جهانی نفت با وجود نوسانات اخیر همچنان زیر مرز ۱۰۰ دلار باقی مانده و کشورهای عربی صادرکننده نفت در منطقه توانستهاند با پشتیبانی نظامی و لجستیکی آمریکا، بخش عمدهای از صادرات خود را بدون وقفه جدی ادامه دهند. این ثبات نسبی در بازار انرژی، کارآمدی اهرم فشار نفتی ایران را به شدت کاهش داده است.
در همین حال، محاصره دریایی اعمالشده توسط نیروی دریایی ایالات متحده از ماه ژوئیه، به طور مؤثری مانع از صادرات نفت ایران از طریق خلیج فارس شده است. این اقدام هماهنگ، شریان اصلی تأمین ارز خارجی دولت ایران را هدف قرار داده و توان مالی حکومت را در شرایط بحرانی کنونی بیش از پیش تضعیف کرده است.
دادههای ارائه شده توسط سرویسهای ردیابی نفتکشها، از جمله تنکرترکرز، نشان میدهد که جریان صادرات نفت غیرایرانی همچنان با حجم بالا ادامه دارد. عبور روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز و انتقال ۲.۵ میلیون بشکه دیگر از بنادر دریای عمان، گواهی بر این واقعیت است که نفوذ و کنترل سنتی ایران بر این آبراه استراتژیک با فرسایش تدریجی روبرو شده است.
پیامدهای این انسداد اقتصادی در داخل ایران با سقوط بیسابقه ارزش ریال، تورم فزاینده، کمبود شدید سوخت و کاهش چشمگیر تجارت خارجی نمایان شده است. افزایش بیسابقه نرخ ارز در بازار آزاد و رسیدن قیمت دلار به ارقام نجومی، فشار معیشتی سنگینی را بر جامعه تحمیل کرده، هرچند این فشارها هنوز نتوانسته است تغییر ملموسی در مواضع سیاسی تهران ایجاد کند.
تحلیلگران مسائل شبهجزیره و امنیت بینالملل هشدار میدهند که تداوم این بنبست اقتصادی و نظامی ممکن است تهران را به سمت تصمیمات تهاجمیتر سوق دهد. به باور کارشناسان، احتمال دارد حکومت ایران برای خروج از این وضعیت بحرانی، به جای عقبنشینی، به تشدید حملات نظامی روی آورد؛ سناریویی که خطر شعلهور شدن دور جدیدی از درگیریهای مخرب در منطقه را به همراه دارد.
