پیام جوان: بر اساس نتایج یک پژوهش جدید و گسترده که روی بیش از ۱۷ هزار و ۷۰۰ فرد بزرگسال انجام شده است، افرادی که دارای بالاترین سطح شیرینکننده مصنوعی «گزیلیتول» در خون خود هستند، با خطر بسیار بالاتری برای ابتلا به بیماریهای قلبی، سکته مغزی و مرگ مواجه میشوند. این یافتهها نگرانیهای جدیدی را درباره سلامت و ایمنی مواد جایگزین شکر که بهطور گسترده در صنایع غذایی مصرف میشوند، ایجاد کرده است.
در این مطالعه، محققان دادههای مربوط به ۱۷ هزار و ۷۱۰ شرکتکننده را در دو پژوهش طولانیمدت در کانادا و بریتانیا مورد تحلیل قرار دادند. نتایج نشان داد در گروه کانادایی، افرادی که سطح گزیلیتول خون آنها در بالاترین ردیف قرار داشت، طی یک دوره شش ساله با ۵۷ درصد خطر بیشتر برای ابتلا به حوادث قلبی و عروقی مواجه بودند؛ در حالی که در گروه بریتانیایی با پیگیری ۳۰ ساله، این خطر ۱۸ درصد بیشتر از افراد با کمترین میزان گزیلیتول بود.
دکتر مارکو ویتکوفسکی از بیمارستان دانشگاهی شاریته برلین اعلام کرد که بررسیهای قبلی نشان داده بودند گزیلیتول میتواند پلاکتهای خون را فعالتر کرده و احتمال لخته شدن خون را افزایش دهد. وی افزود که هدف از پژوهش جدید، بررسی این موضوع بود که آیا گزیلیتول در یک نمونه بزرگتر از جمعیت عمومی و در یک بازه زمانی بسیار طولانیتر نیز میتواند حوادث قلبی و عروقی را افزایش دهد یا خیر.
گزیلیتول یک الکل قند است که به طور گسترده برای شیرین کردن غذاهای بدون قند، نوشیدنیها، آدامسها، آبنباتها و محصولات مراقبت از دهان و دندان استفاده میشود. برخی از این محصولات حاوی غلظتهایی بیش از ۱۰۰۰ برابر مقادیر طبیعی یافتشده در مواد غذایی هستند، هرچند بدن انسان نیز در طول متابولیسم طبیعی گلوکز مقدار کمی گزیلیتول تولید میکند.
این یافتههای جدید، نتایج مطالعهای در سال ۲۰۲۴ را که روی بیش از ۳ هزار فرد در معرض خطر قلبی انجام شده بود، تایید و تکمیل میکند. آزمایشهای آزمایشگاهی روی موشها و همچنین بررسی ۱۰ داوطلب سالم که نوشیدنیهای حاوی گزیلیتول مصرف کرده بودند، نشان داد که سطح این ماده در خون طی ۳۰ دقیقه حدود ۱۰۰۰ برابر افزایش مییابد و باعث تحریک شدید پلاکتها برای لخته شدن خون میشود.
دکتر ویتکوفسکی در پایان اشاره کرد که بسیاری از مردم شیرینکنندههای مصنوعی را به عنوان گزینهای سالمتر از شکر مصرف میکنند و نهادهای نظارتی نیز آنها را بیخطر میدانند. با این حال، یافتههای طولانیمدت اخیر نشان میدهد که دانش ما درباره ایمنی قلبی و عروقی گزیلیتول بسیار اندک است و با توجه به افزایش روزافزون استفاده از این ماده در محصولات تجاری، انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه ضروری است.
