مذاکرات اضطراری ایران و ترکیه برای واردات برق؛ چرخش تهران به سمت آنکارا در پی بحران انرژی

در پی آسیب‌دیدگی نیروگاه‌های صنایع پتروشیمی و تشدید بحران ناترازی انرژی در کشور، مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، در سفری رسمی به ترکیه مذاکرات برای واردات برق از این کشور را آغاز کرده است. محور اصلی این گفتگوها، انتقال ۴۵۰ مگاوات برق از طریق خط انتقال «خوی – وان» به ایران است تا بخشی از کسری شدید شبکه داخلی در کوتاه‌مدت جبران شود.

این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که آمارهای بین‌المللی نشان‌دهنده شکاف عمیق میان رشد تولید و مصرف برق در ایران است. در شرایطی که مصرف سالانه برق در کشور با رشد ۷ درصدی مواجه است، میزان تولید در سال گذشته تنها یک درصد افزایش یافته است؛ این در حالی است که ترکیه با رشد تولیدی معادل ۴.۵ برابر ایران، موفق شده خود را از یک واردکننده قدیمی به صادرکننده انرژی در منطقه تبدیل کند.

بررسی آمارهای انستیتوی انرژی نشان می‌دهد که موفقیت ترکیه عمدتاً ناشی از سرمایه‌گذاری گسترده در منابع تجدیدپذیر بوده است، به طوری که تولید برق تجدیدپذیر این کشور در سال گذشته ۳۰ برابر ایران ثبت شد. در مقابل، صنعت برق ایران با چالش‌های متعددی از جمله کاهش ۳۶ درصدی تولید برق‌آبی به دلیل خشکسالی، راندمان پایین نیروگاه‌ها، مازوت‌سوزی ناشی از کمبود گاز و هدررفت ۱۳ درصدی برق در شبکه فرسوده انتقال مواجه است.

با تداوم این روند ناترازی، ایران از سال گذشته به یک واردکننده خالص برق تبدیل شده و بخش عمده نیاز خود را از کشورهای ترکمنستان و ارمنستان تأمین کرده است. اکنون، مذاکره با ترکیه برای خرید برق نشان‌دهنده تلاش جدی‌تر تهران برای تنوع‌بخشی به مبادی وارداتی و مهار بحران خاموشی‌ها در بخش‌های صنعتی و خانگی است.