تمرکز بی‌سابقه قدرت در دستان مارکو روبیو؛ همزمانی وزارت خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا

پیام جوان: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با امضای حکمی مارکو روبیو را به طور رسمی و دائمی به عنوان مشاور امنیت ملی منصوب کرد؛ سمتی که روبیو از اردیبهشت‌ماه گذشته به صورت موقت عهده‌دار آن بود. روبیو با حفظ سمت خود به عنوان وزیر امور خارجه، هدایت شورای امنیت ملی را نیز بر عهده خواهد داشت تا پس از هنری کیسینجر در دهه ۱۹۷۰، به دومین شخصیت تاریخ آمریکا تبدیل شود که این دو جایگاه کلیدی را به طور همزمان تصدی می‌کند.

روابط روبیو و ترامپ طی سال‌های گذشته دستخوش تغییرات چشمگیری شده است؛ روبیو که در رقابت‌های انتخاباتی سال ۱۳۹۵ رقیب سرسخت ترامپ بود و از سوی او «مارکوی کوچک» خطاب می‌شد، اکنون خود را به طور کامل با دکترین «نخست آمریکا» هماهنگ کرده است. ترامپ بارها با تمجید از توانمندی‌های دیپلماتیک روبیو، او را شخصیتی شگفت‌انگیز خوانده که مورد احترام همگان است و حتی او را آموزگار دیپلماسی خود معرفی کرده است.

تجمیع این دو پست کلیدی، روبیو را به یکی از قدرتمندترین و پرنفوذترین اعضای کابینه ترامپ تبدیل کرده است؛ به طوری که او با داشتن دفتری اختصاصی در بال غربی کاخ سفید، بیش از سایر مقامات با رئیس‌جمهور دیدار می‌کند. وی پس از کسب رأی اعتماد کامل از سنا، اصلاحات ساختاری گسترده‌ای از جمله انحلال آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا (USAID) را در وزارت امور خارجه کلید زده است.

در حوزه سیاست خارجی و به ویژه پرونده جمهوری اسلامی ایران، روبیو اگرچه چهره رسانه‌ای و مستقیم مذاکرات نبوده، اما به عنوان بازیگر اصلی پشت صحنه ایفای نقش کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که در جریان مذاکرات فروردین‌ماه در پاکستان، تصمیم‌گیرندگان آمریکایی در پی تغییر مواضع طرف ایرانی، مستقیماً با روبیو مشورت کرده و با تایید او، پیشنهادهای تهران را غیرقابل قبول دانستند.

این مقام ارشد آمریکایی پیش از این در کمیته روابط خارجی سنا، خطوط قرمز واشنگتن را به وضوح ترسیم کرده و خواستار اعلام رسمی باز بودن تنگه هرمز، عدم دریافت عوارض، همکاری در خنثی‌سازی مین‌های دریایی و توقف شلیک به کشتی‌ها از سوی ایران شده است. از نظر روبیو، هرگونه گفتگو درباره اورانیوم بسیار غنی‌شده تنها پس از حصول توافق نهایی بر سر امنیت دریانوردی آغاز خواهد شد.

بر اساس آخرین گزارش‌های دیپلماتیک، راهبرد کنونی دولت ترامپ با هدایت روبیو بر پایه پرهیز از اقدام نظامی مستقیم و تمرکز بر تحریم‌های سخت‌گیرانه و محاصره دریایی استوار است. با این حال، واشنگتن تاکید کرده است که در صورت هرگونه اقدام نظامی اولیه از سوی جمهوری اسلامی، گزینه حمله متقابل را به طور کامل روی میز حفظ خواهد کرد.