نشست سران ناتو در آنکارا با حواشی مهمی پیرامون سیاستهای دفاعی و منطقهای ایالات متحده آغاز شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در حاشیه این نشست و در دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، با انتقاد از رویکرد برخی از متحدان غربی در قبال عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که رفتار آنها در این بحران مناسب نبوده است. وی با اشاره به اینکه عدم درخواست کمک از ناتو تعمدی بوده، اظهار داشت که هدف او از این اقدام، آزمایش میزان وفاداری و همراهی اعضای پیمان آتلانتیک شمالی با واشنگتن در شرایط بحرانی بوده است.
در بعد روابط دوجانبه، پرزیدنت ترامپ از تصمیم واشنگتن برای لغو تحریمهای اعمالشده علیه آنکارا خبر داد. این تحریمها که در سال ۱۳۹۹ به دلیل خرید سامانه پدافند موشکی اس-۴۰۰ از روسیه تحت قانون «کاتسا» وضع شده بود، منجر به اخراج ترکیه از برنامه جنگندههای اف-۳۵ شد. ترامپ علاوه بر اعلام لغو این تحریمها، بررسی احتمال بازگشت ترکیه به پروژه تولید و خرید جنگندههای اف-۳۵ را تایید کرد؛ موضوعی که میتواند توازن نظامی و امنیتی منطقه خاورمیانه را بهطور چشمگیری تحت تأثیر قرار دهد.
مسئله ایران و امنیت خلیج فارس از دیگر محورهای کلیدی این دور از گفتگوهای سران ناتو به شمار میرود. بر اساس گزارشهای منتشرشده از پیشنویس بیانیه پایانی نشست، اعضای ناتو بر لزوم جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و همچنین تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و خلیج فارس تأکید کردهاند. این موضعگیری در شرایطی اتخاذ میشود که تنشهای امنیتی در منطقه خاورمیانه و تداوم تقابلهای نظامی، بر اولویتهای استراتژیک متحدان غربی سایه افکنده است.
علاوه بر موضوعات خاورمیانه، افزایش بودجه دفاعی اعضای ناتو و تداوم حمایت از اوکراین در برابر روسیه از دیگر مباحث اصلی نشست آنکارا است. ترامپ در این سفر بر لزوم مشارکت مالی بیشتر کشورهای اروپایی در تامین امنیت جمعی پایفشاری کرد و قرار است در حاشیه نشست با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، درباره راهکارهای پایان دادن به جنگ گفتگو کند؛ تحولاتی که با واکنش و رصد دقیق مسکو همراه شده و این نشست را به آزمونی سرنوشتساز برای انسجام درونی ناتو تبدیل کرده است.
