پیام جوان: گزارشهای اخیر از سوی مؤسسات ردیابی نفتکشها نشان میدهد که عملیات انتقال بینکشتی محمولههای نفتی در دریای عمان به شکل بیسابقهای افزایش یافته است. بر اساس دادههای منتشر شده توسط شرکت «تانکر ترکرز»، تنها در یک روز دستکم ۱۵ عملیات انتقال کشتیبهکشتی صورت گرفته که طی آن حدود ۲۵ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی جابجا شده است. این حجم از مبادلات نشاندهنده پویایی جدید و بیسابقه در مسیرهای ترانزیت انرژی منطقه است.
نکته قابل توجه در این گزارشها، منشأ این محمولههای نفتی است که گفته میشود تقریباً از تمامی کشورهای منطقه به جز ایران تأمین شده است. این کشورهای همسایه با بهرهگیری از خاموش کردن سیستمهای شناسایی خودکار نفتکشها و تحت نظارت و حمایت نیروهای دریایی ایالات متحده، اقدام به انتقال پنهانی نفت خود به دریای عمان میکنند تا از آنجا به بازارهای جهانی صادر شود؛ روشی شبهتحریمی که پیشتر برای دور زدن محدودیتها استفاده میشد.
از سوی دیگر، آمارهای ارائهشده توسط شرکت اطلاعات کالا «کپلر» حاکی از آن است که بارگیری روزانه نفت ایران در هفتههای نخست اوت حدود ۲۷۰ هزار بشکه بوده، اما به دلیل شرایط سختگیرانه و حضور نیروهای دریایی آمریکا، بخش عمدهای از این نفت امکان عبور مستقیم نیافته است. این وضعیت منجر به انباشت نزدیک به ۴۰ میلیون بشکه نفت ایران روی آبهای خلیج فارس و دریای عمان شده است، در حالی که بیش از ۸۰ میلیون بشکه دیگر نیز در آبهای آسیایی ذخیره شده است.
در همین حال، گزارشهای رسانهای از جمله بلومبرگ نشاندهنده جهش چشمگیر در صادرات نفت عراق است. بر اساس آمارهای ردیابی، چندین نفتکش غولپیکر در روزهای گذشته میلیونها بشکه نفت خام عراق را بارگیری کردهاند که نشاندهنده افزایش سهم این کشور در بازار جهانی نفت همزمان با محدودیتهای اعمالشده بر سایر تولیدکنندگان منطقه است.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی تحلیلی، این تحولات را به سفرهای دیپلماتیک اخیر مقامات بلندپایه ایرانی از جمله رئیس مجلس شورای اسلامی به بغداد و مذاکرات غیرمستقیم مرتبط دانسته است. بر اساس این گزارش، تهران در پی این رایزنیها اجازه عبور شماری از نفتکشهای حامل نفت عراق از تنگه راهبردی هرمز را صادر کرده است که این امر تسهیلکننده روند صادرات همسایه غربی بوده است.
در پی این تغییرات در ساختار عرضه و تقاضا و افزایش حجم انتقالات پنهان و آشکار در منطقه خلیج فارس و دریای عمان، بازارهای جهانی انرژی واکنش نشان دادند. قیمت نفت خام شاخص برنت در آخرین معاملات بازار با کاهش مواجه شد و به زیر مرز ۸۷ دلار در هر بشکه رسید که نشاندهنده تأثیر مستقیم تحولات ژئوپلیتیک منطقه بر قیمتگذاریهای بینالمللی است.
