پیام جوان: خاموشی دیجیتال در ایران همزمان با آغاز سال نو (نوروز ۱۴۰۵)، وارد چهارمین هفته متوالی خود شده و ایران در حال سپری کردن بیستوسومین روز از این انسداد ارتباطی است.
بر اساس گزارش نهادهای ناظر از جمله نتبلاکس (NetBlocks)، این وضعیت که از اواسط اسفند ۱۴۰۴ شدت گرفته، دسترسی کاربران داخلی را به «شبکه ملی اطلاعات» محدود کرده و ارتباط با اینترنت جهانی را به حداقل ممکن، نزدیک به یک درصد در برخی بازهها، رسانده است.
نتبلاکس روز یکشنبه دوم فروردین ماه، اعلام کرد که پس از ۵۲۸ ساعت، ایران در انزوای کامل از جهان به سر میبرد، و قطع اینترنتی که توسط حکومت اعمال شده، اکنون در چهارمین هفته خود ادامه دارد.
برخلاف سالهای گذشته، تعطیلات نوروز ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شد که وبسایتهای بینالمللی، پیامرسانهای خارجی و ابزارهای ارتباطی جهانی همچنان از دسترس خارج هستند.
طبق گزارشهای اقتصادی، این اختلالات منجر به افت شدید فروش (تا ۸۰ درصد) در کسبوکارهای آنلاین شده و بازار دیجیتال کشور را با رکودی بیسابقه مواجه کرده است.
این موج جدید از خاموشیها که برخی آن را «تاریکی مطلق» نامیدهاند، با تحولات امنیتی و نظامی در منطقه و همچنین تجمعات اعتراضی در ماههای گذشته (دی و بهمن ۱۴۰۴) پیوند خورده است.
نتبلاکس نیز روز شنبه با بیان اینکه ایرانیان به منابع «مستقل اطلاعاتی و هشدارها» دسترسی ندارند، تأکید کرده است که قطع سراسری اینترنت به رنجهای زمان جنگ میلیونها غیرنظامی میافزاید.
در حال حاضر، اکثر کاربران تنها به خدمات میزبانیشده در داخل کشور دسترسی دارند و دور زدن این محدودیتها حتی با استفاده از ابزارهای معمول نیز بسیار دشوار گزارش شده است.
۲۳ روز قطع مداوم اینترنت در ایران، رکورد جدیدی در انسداد مطلق اینترنت در ایران توسط حکومت جمهوری اسلامی را رقم زده و با گذشت هر ساعت از تداوم قطعی اینترنت، این رکورد افزایش مییابد.
پیش از رکورد اسفندماه، در دی و بهمن ۱۴۰۴ و همزمان با اعتراضهای سراسری علیه جمهوری اسلامی و سرکوب خونبار آنها، خاموشی گسترده دیگری رخ داد که بیش از ۴۰۰ ساعت به طول انجامید.
یکی از مشهورترین موارد پیشین خاموشی دیجیتال در ایران، که حدود ۱۲ روز یا ۱۶۳ ساعت به طول انجامید، و در آن زمان به عنوان «بیسابقهترین» قطع اینترنت در سطح جهان شناخته میشد، همزمان با سرکوب اعتراضات آبان ماه ۹۸ در ایران اجرا شد.
گزارشها حاکی است که در دورههای قطع گسترده و مداوم اینترنت در ایران، حکومت جمهوری اسلامی با اعمال «تبعیض دیجیتال»، دسترسی اکثریت مردم عادی به اینترنت را قطع، و تنها به گروههای محدودی که همسو با سیاستهای حکومت فعالیت میکنند، دسترسی اینترنتی میدهد.
کاربران عادی در ایران حتی در دورههایی که با خاموشی دیجیتال مواجه نبودهاند با محدودیتهای زیادی ناشی از فیلترینگ گسترده سایتهای خبری و شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای تبادل اطلاعات روبهرو هستند که آنها را ناچار به استفاده از ویپیانها برای دور زدن فیلترینگ میکند.
این محدودیتها نه تنها بر دسترسی کاربران به گردش آزاد اطلاعات اثرگذار است، و آسیبهای اقتصادی شدید به میلیونها کسبوکار اینترنتی میزند، پیامدهای جدی بر سلامت روان جامعه و انزوای خبری در سطح بینالمللی داشته است.
