پیام جوان:
گزارشهای رسیده به صدای آمریکا نشان میدهد پس از افزایش رسمی قیمت نان در همدان، نان در برخی شهرها با نرخهای تازه عرضه میشود.
بر اساس این گزارشها، در استانها و شهرهایی از جمله اصفهان، یزد، مشهد و قم، نانواییها در روزهای اخیر نان را با قیمتهای جدید عرضه کردهاند.
در تهران نیز گزارشهای میدانی حاکی است که در بسیاری از مناطق، قیمتهای مصوب رعایت نمیشود و در برخی نقاط، بهویژه در مناطق یک، دو و سه، نانواییهای سنگک و بربری عملاً آزادپز شدهاند و دیگر نان را با نرخ دولتی عرضه نمیکنند.
یکی از روشنترین نشانههای رسمی این موج، همدان بود. صداوسیما به نقل از ابوذر گلمحمدی، رئیس اتحادیه نانوایان همدان، گزارش داد نرخ جدید نان از ۱۶ اردیبهشت در این استان اجرا شده است.
رئیس اتحادیه نانوایان همدان دلیل این افزایش را بالا رفتن هزینههای پخت نان عنوان کرده؛ از بیمه و دستمزد کارگری گرفته تا انرژی، خمیرمایه، اجاره ملک و سایر هزینههای نانوایی.
همین توضیح، تصویر اصلی ماجرا را روشن میکند: نهادهای صنفی از رشد هزینه تولید میگویند، اما نتیجه عملی آن، انتقال فشار به مصرفکننده است؛ آن هم روی کالایی که آخرین پناه سفره کمدرآمدهاست.
در تهران، روایت رسمی چیز دیگری است. باشگاه خبرنگاران جوان امروز به نقل از معاون هماهنگی اقتصادی استانداری تهران گزارش داد که «تا این لحظه» هیچ افزایش قیمتی در حوزه نان اعمال نشده و هرگونه تغییر باید از مسیر رسمی استانداری و دستگاههای مسئول اعلام شود. او همزمان گفته بهزودی نرخهای جدید نان در تهران ابلاغ خواهد شد.
اما بازار نان ظاهراً منتظر اطلاعیه رسمی نمانده است. عصر ایران در گزارشی درباره گرانفروشی نان نوشته یک نانوایی سنگک، نانی را که باید با آرد دولتی ۷ هزار و ۶۰۰ تومان عرضه کند، ۲۰ هزار تومان فروخته است.
این گزارش میگوید در برخی موارد فاصله نرخ فروش با قیمت مصوب به بیش از ۱۱ هزار تومان برای هر نان میرسد و اگر یک واحد روزانه هزار نان بفروشد، میتواند ماهانه تا ۳۳۴ میلیون تومان از محل گرانفروشی درآمد داشته باشد. عصر ایران همچنین نوشته جریمههای چند ده میلیونی تعزیرات، در برابر چنین سودی بازدارنده نیست.
مسئله فقط گرانفروشی چند نانوایی نیست. نظام قیمتگذاری نان سالهاست میان سه فشار گیر کرده است: یارانه آرد، هزینه واقعی تولید و قدرت خرید مردم. هر بار که دولت تلاش میکند قیمت رسمی را پایین نگه دارد، نانوایان از هزینه تولید میگویند؛ و هر بار که نرخها اصلاح میشود، فشار مستقیم به مردم منتقل میشود.
این روند برای خانواری که سبد معیشتش به بیش از ۷۱ میلیون تومان رسیده و مزد پایه ماهانه کارگر حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است، فقط یک افزایش قیمت ساده نیست. نان، جایگزین بسیاری از اقلام حذفشده از سفره است؛ از گوشت و برنج گرفته تا سایر کالاهای گرانشده. وقتی همین کالا هم با نرخ جدید، قیمت آزادپز یا گرانفروشی پنهان عرضه میشود، یعنی فشار اقتصادی به حداقلترین بخش سفره رسیده است.
