جهش ۱۰۰ میلیارد دلاری درآمدهای نفتی عربستان همزمان با سقوط تولید و افزایش ذخایر شناور ایران

پیام جوان: بر اساس گزارش‌های اخیر، درآمدهای صادرات نفت عربستان سعودی در پنج ماه ابتدایی سال جاری میلادی با وجود تنش‌ها و اختلالات گسترده در تنگه هرمز، به نزدیک ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده است که افزایشی ۱۵ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می‌دهد. این رشد درآمد در حالی رخ داده که حملات متعددی به نفتکش‌ها و تاسیسات نفتی منطقه صورت گرفته است، اما ریاض و ابوظبی با بهره‌گیری از خطوط لوله جایگزین توانسته‌اند مسیرهای صادراتی خود را تا حد زیادی حفظ کرده و از انسداد کامل این آبراهه استراتژیک مصون بمانند.

داده‌های سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) حاکی از آن است که با وجود کاهش ۲۶ درصدی حجم تولید نفت عربستان و امارات در ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۶، جهش بی‌سابقه قیمت‌ها در بازارهای جهانی این افت حجمی را به طور کامل جبران کرده است. علاوه بر نفت خام، این دو کشور به عنوان صادرکنندگان عمده فرآورده‌های نفتی نظیر بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما، سود سرشاری از افزایش قیمت این محصولات به دست آورده‌اند؛ در همین حال، کشور عمان نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در خارج از تنگه هرمز از این وضعیت منتفع شده، در حالی که کشورهایی چون عراق، کویت و قطر به دلیل نداشتن مسیرهای جایگزین با زیان‌های مالی مواجه شده‌اند.

در این میان، وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که در ماه‌های ابتدایی سال جاری حدود ۱۸ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی پیش‌بینی‌شده در بودجه محقق شده که این رقم معادل ۶۰ درصد از کل بودجه سالانه کشور است. آمارهای موسسه ردیابی نفتکش‌ها (کپلر) نیز تایید می‌کند که ایران از آغاز درگیری‌های منطقه‌ای تا هفته‌های گذشته، در مجموع ۱۷۹ میلیون بشکه نفت به بنادر چین ارسال کرده است که ارزش اسمی آن با درآمدهای اعلام‌شده از سوی دولت تهران همخوانی دارد، هرچند هزینه‌های جانبی دور زدن تحریم‌ها در این محاسبات لحاظ نشده است.

با وجود تحقق بخشی از درآمدهای بودجه، گزارش‌های رسمی اوپک نشان‌دهنده سقوط شدید تولید نفت ایران به ویژه پس از اعمال مجدد محاصره دریایی توسط ایالات متحده آمریکا است. برآوردهای این سازمان نشان می‌دهد تولید روزانه نفت ایران در ماه گذشته به ۲.۴۴ میلیون بشکه کاهش یافته که در مقایسه با دوران پیش از جنگ، کاهشی در حدود یک میلیون بشکه را نشان می‌دهد؛ امری که حاکی از تنگ‌تر شدن حلقه تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی بر بخش انرژی ایران است.

همزمان با تشدید محاصره دریایی، گزارش‌های دریافتی از ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد میزان ذخایر نفت روی آب ایران در خلیج فارس و دریای عمان به طرز چشمگیری افزایش یافته است. طبق گزارش سازمان «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» با استناد به تصاویر ماهواره‌ای، ده‌ها نفتکش ایرانی درون خط محاصره آمریکا گرفتار شده‌اند و حجم ذخایر شناور ایران به حدود ۱۴۰ میلیون بشکه رسیده است که بخش عمده‌ای از آن در خارج از مرزهای محاصره انباشت شده و فروش آن با چالش‌های جدی مواجه است.