افسردگی در کودکان

دکتر سید سعید زمانیه شهری MD و دکتر سونیا سیدالحسینی MD

افسردگی در کودکان:

افســردگی یک اختلال روحی است که تمام بدن، افکار و خلق و خو را تحــت تاثیر قرار میدهد و بر رفتارهای فرد، خواب وخوراک واحساسی که فرد به خود دارد اثر میگذارد.

افسردگی حتی منطق فرد را تغییر میدهد و متأسفانه این بیماری، کودکان را نیز گرفتار میکند. افســردگی در کودکان شــبیه هیجانات و اندوههای معمولی که در زندگی هر کودکی رخ میدهد نیســت. افســردگی در کودکان میتواند ادامه دار شــده و بــر علاقه مندیها، فعالیتهــای اجتماعی، زندگــی خانوادگی و وضعیت تحصیلی او اثر بگذارد. افسردگی قابل درمان است، حتی اگر مشکلی جدی باشد. افســردگی دو نوع دارد: افسردگی اساسی (ماژور) و افسردگی مینور. افسردگی اساسی تقریباً دو سال طول میکشد و ممکن اســت در زندگی کودک شما بیش از یک بار روی بدهد. کودک ممکن اســت دچار افســردگی قابل توجهی شود که به دنبال حوادث ناراحت کنندهای مانند فوت یکی از اعضــای خانواده یا یک دوســت روی میدهد. افســردگی اساسی آنقدر شدید نیست، اما ُفرم طولانی افســردگی است که دستکم دو ســال طول میکشد. افسردگی مینور فرم کوتاه تر افسردگی ست.
علائم هشداردهندهی افسردگی در کودکان که باید جدی بگیرید: اندوه و بیحالی کودک ممکن اســت از ناامیدی و بیحالی رنج ببرد، او بهراحتی به گریه میافتد و ممکن اســت ســعی کند با خودداری یا گوشــه گیری، اشــکهایش را پنهان کند. کودکانی که دچار افســردگی هستند معمولاً آهستهتر واکنش نشان میدهند، آهستهتر راه میروند و آهستهتر حــرف میزنند. این بچهها کمتر بازیگوشــی و فعالیت میکنند و کم تحرکتر از حد نرمالاند. کمبود تمرکز و توجه و از دست دادن علاقه مث ًلا کودکی که همیشــه دوست داشت توپ بازی کند، ممکن است ناگهان علاقهاش را نسبت به شرکت در این بازیها از دست بدهد. او تمایلی به پرداختن به کارهایی کــه زمانی از آنها خیلی لذت میبرد نــدارد و مدام از حوصله سررفتگی شکایت میکند. نگرانی و بیقراری کودک افسرده ممکن اســت نتواند آرام بگیرد و علائم بیقراری و نگرانی و اضطراب را از خود نشــان میدهد. این کودک ممکن است دچار ترسها و تنشهایی باشد.
آشفتگی و پریشانی
کودک افســرده ممکن است کج خلق و زود رنج شود. این کودک به دلیــل رنج و اندوهی که تجربه میکند ممکن اســت زود عصبانی شود یا نوسانات خلقی داشته باشد. افرادی که افسردگی دارند بد گمان و منفی باف میشوند و خودشــان، محیط شان و زندگیشان را به صورت بد و ناخوشایندی تصور میکنند. احساس گناه و بیارزش بودن و آسیب رساندن به خود بچههایی که افسردهاند ممکن است نسبت به اشتباهات خود بیش از اندازه حساس شوند و بهشدت احساس گناه کنند و اینطور تصور میکنند که به درد بخور نیستند.
افرادی که افســردگی دارند ممکن است دردهای فیزیکی برای خود ایجاد کنند یا دست به کارهای خطرناک بزنند. آسیب پذیری و ناامیدی بچههای افسرده تحت تأثیر احساسات دلسرد کننده خود، اغلب فکر میکنند مشکلشان درمان شدنی نیست. انزوا و گوشه گیری کودکی که افسردگی دارد به دلیل حساسیتهای خاصی که پیدا میکند، ممکن اســت مورد تمسخر دوستان خود قرار بگیرد، بنابراین بــرای اجتناب از چنین موقعیتهای ناخوشــایندی، ترجیح میدهد با دیگران ارتباط کمتری برقرار کند. تغییرات در وزن یا عادات غذایی بیشتر افرادی که افسردگی دارند دچار افزایش یا کاهش اشــتها میشــوند. آنهایی که تمایل به خــوردن پیدا میکنند معمولا با پُرخوری ســعی میکنند هیجانات خود را کنترل کنند.

اختلالات خواب

بچه های افســرده برای به خواب رفتن و ماندن در خواب عمیق مشــکل دارند. البته میتوان انتظار زیاد خوابیدن یا خیلی زود از خواب بیدار شــدن را نیز در این کودکان داشت. کودکانی که افســردگی دارند ممکن است در مدرســه و طی روز به ســختی بتوانند خود را بیدار و هوشیار نگه دارند. اجتناب و عقب نشینی کودکانی که از افسردگی رنج میبرند ممکن است از کارها و ســرگرمیهای روزانــه اجتناب کنند. آنها معمولاً از خانواده و همســالان خود کناره گیری میکنند. اتاق خواب میتواند جایی باشد که کودک افســرده ترجیح میدهد بیشتر اوقات آنجا باشد و با خودش خلوت کند.

علت های افسردگی در کودکان

علت افســردگی کودکان هنوز کام ًلا شناخته شده نیست. مطالعات جدید نشــان میدهند تغییراتی در عملکرد و تأثیرگزاری واســطه های عصبی همراه با شیوه تعامل با مدارهای عصبی میتواند در ابتلا به افســردگی و درمان آن نقش داشــته باشــد و ضمناً به نظر میرسد افراد افســرده دچار تفاوت های فیزیکی در درون مغز خود هســتند. تأثیر این نوسانات هنوز معلوم نیست، اما درک این تأثیرات میتواند علت افسردگی را مشخص کند. افسردگی میتواند نتیجهی ژنهای به ارث برده از یک والد، محیط و یا ترکیبی از هر دو باشد. مطالعات نشان میدهند افسردگی جنبه وراثتی دارد. اگر پدر یا مادر شما دچار افسردگی باشد احتمال اینکه شما نیز دچار این عارضه شوید بیشتر خواهد بود. مشــاجرات پدر و مادر تأثیربسیار زیادی برروی فرزند شــما دارد و میتوانــد منجر به افســردگی در کودک شــود. حوادث ناراحت کننده در زندگی کودک، مانند تجاوز یا فقر نیز میتوانند احتمال افسردگی را در کودک بیشتر کنند. مهارتهای فرزند پروری ضعیف نیز از دیگر علت های افسردگی در کودکانند. مدام پیام منفی فرستادن، مث ًلا تکرار اینکه کودک، هیچ کاری بلد نیســت یا بیاستعداد است، زیبا نیســت و …، زمینه را برای افسردگی کودک فراهم میکند افسردگی در کودکان چگونه تشخیص داده میشود؟ اگر علائم افســردگی در کودکتان بیش از دو هفته طول کشید، باید او را نزد پزشک ببریــد تا مطمئن شــوید هیچ علت فیزیکی بــرای علائم او وجود ندارد. مشــاوره با روانپزشــک یا روانشناس کودک نیز توصیه میشــود. ارزیابیهای روانپزشکی باید شامل گفتگو با شما (بهعنوان پدر و مادر) و با کودکتان باشد. اطلاعاتی که از جانب معلم ها، دوستان و همکلاسیها ارائه می شود نیز باید نشان بدهد که علائم افسردگی در فعالیتهای گوناگون کودک بهطور مستمر وجود دارد و رفتارهای کودک نســبت به گذشــته دچار تغییراتی شده است. هیچ تست پزشکی یا روانپزشکی بهخصوصی وجود ندارد که بتواند بهطور واضح افســردگی را نشــان بدهد، اما ابزارهایی مانند پرســشنامهها (هم برای کودک و هم برای والدین) همراه با اطلاعات شــخصی میتوانند در تشــخیص افســردگی در کودکان مفید باشند. گاهی جلسات درمانی و پرسشنامهها میتوانند پرده از عوارض روحی و روانی دیگری بردارند که با افســردگی مرتبطاند مانند اختلال بیش فعالی – کم توجهی یا اختلال وسواس فکری – عملی. گزینههــای درمانی برای افســردگی کودکان چیست؟ گزینه هــای روان درمانــی برای کودکانــی که دچار افسردگی هستند، مانند روند درمان برای افسردگی در بزرگسالان اســت؛ دارو درمانی و مشاوره. پزشک کودک شما ممکن است ابتدا روان درمانی را تجویز کند و اگر بهبود قابل توجهی حاصل نشــد، داروهای ضد افسردگی را بهعنوان درمان مکمل برای کودک تجویز نماید. بهترین مطالعاتی که تاکنون صورت گرفتهاند نشان می دهند ترکیبی از روان درمانی و داور درمانی، مؤثرترین شیوه در درمان افسردگی است.

پدر و مادر چه باید بکنند؟

شیوه ســالم زندگی میتواند تأثیر بزرگی بر کیفیت زندگی کودک افسرده بگذارد، اما در بیشــتر موارد کافی نیست. اگر کودکی افسرده دارید، از کمک خواستن فرار نکنید. یک مشــاور حرف های با تجربیات زیادی که دارد میتواند به رفع افسردگی کودکتان کمک قابل توجهی بکند. اجازه دهید خود کودک، نوع درمان را انتخاب کند.

همیشــه پیش از انتخاب گزینههای درمان حرفهای، نظر کودک را بخواهید و هرگز بدون دخالت او تصمیمی نگیرید. یک شیوه درمانی لزوماً برای همهی افراد مناســب نیست و هیچ درمانگری جادو نمیکند. بررسی کنید و ببینید چه روند درمانی برای کودک شــما مناســبتر است و درمانگری را انتخاب کنیــد که کودک بتواند بخوبی با او ارتباط برقرار کند. آینده نگری مطالعــات دریافتهانــد امروزه نســبت به گذشــته، احتمال بروز افســردگی در کودکان بیشــتر شده اســت و کودکانی که دچار افســردگی میشوند به احتمال بسیار زیاد در سنین بزرگسالی نیز مجدداً به افسردگی دچار خواهند شد. با توجه به اینکه افسردگی ممکن است مشــکلات روانی جدیتری در آینده به دنبال داشته باشد، تشخیص و درمان به موقع بسیار اهمیت دارد. برای پدر و مادر گاهی ســادهترین راه این است که افسردگی کودک را نادیده بگیرند. شــما ممکن اســت به دلیل تبعات اجتماعی ِ روان درمانی، از درمان کودک خود چشــم پوشی کنید و سعی در انکار مشکل کودک خود داشته باشید. اما باید این را درک کنید که درمان حرفهای، بهترین انتخابی اســت که بــرای کودکتان میکنید و این امکان را برای کودک خود فراهم مینمایید که سالمتر رشد کند و زندگی هیجانی سالمتری داشته باشد.

hamed
Author: hamed

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *