پیام جوان:
رژیم کم‌پروتئین در ۱۰۰ سال گذشته یکی از اصول اصلی مدیریت بیماری مزمن کلیه برای حفظ عملکرد کلیه‌ها دانسته شده است، اما پژوهشی تازه نشان می‌دهد محدود کردن بیش از حد پروتئین می‌تواند با خطر بیشتر نارسایی کلیه و مرگ همراه باشد. مؤسسه ملی پژوهش سلامت کره جنوبی اعلام کرد تیمی از بخش نفرولوژی بیمارستان دانشگاه ملی چون‌نام، بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه را که دیالیز نمی‌شدند در دوره‌ای طولانی دنبال کرده، ارتباط میان میزان مصرف پروتئین و نارسایی کلیه و مرگ را روشن کرده و یافته‌هایش را در مجله بین‌المللی JAMA Network Open منتشر کرده است.
تا پیش از این، محدود کردن مصرف پروتئین در این بیماران اصل کلیدی درمان محافظه‌کارانه برای جلوگیری از فشار آوردن به کلیه‌ها شمرده می‌شد، اما هم‌زمان این نگرانی وجود داشت که محدودیت بیش از حد پروتئین باعث سوءتغذیه و تحلیل عضلانی شود و بر سلامت و بقای بلندمدت بیماران اثر منفی بگذارد. راهنمای بالینی انجمن بین‌المللی نفرولوژی نیز توصیه می‌کند بیماران مزمن کلیه که دیالیز نمی‌شوند از محدودیت یکسان و سخت‌گیرانه پروتئین پرهیز کنند و روزانه حدود ۰/۸ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن مصرف کنند و به بیماران در معرض پیشرفت بیماری توصیه می‌کند از ۱/۳ گرم به ازای هر کیلوگرم فراتر نروند.
پژوهشگران میزان مصرف روزانه پروتئین و خطر پیشرفت بیماری تا نارسایی کلیه و مرگ را در ۱٬۸۶۱ بیمار مزمن کلیه غیردیالیزی بررسی کردند که میان سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ در ۹ بیمارستان دانشگاهی بزرگ کره جنوبی ثبت شده بودند. میزان مصرف پروتئین با اندازه‌گیری مقدار نیتروژن ادرار برآورد شد که تجزیه پروتئین در بدن را بازتاب می‌دهد.
تحلیل نشان داد بیمارانی که مصرف روزانه پروتئینشان کمتر از ۰/۶ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بود، در مقایسه با کسانی که ۱/۲ گرم به ازای هر کیلوگرم مصرف می‌کردند، ۴۲ درصد خطر بیشتر پیشرفت تا نارسایی نهایی کلیه نیازمند دیالیز یا پیوند و ۱۱۷ درصد خطر کلی بیشتر مرگ داشتند. این خطرها حتی پس از تعدیل عوامل مهمی مانند سن، جنسیت، عملکرد پایه کلیه و وضعیت دیابت نیز همچنان بالاتر باقی ماند.
یکی از پژوهشگران گفت محدودیت پروتئین بیش از ۱۰۰ سال اصل مدیریت این بیماری بوده، اما شواهد کافی وجود نداشته است که آیا این کار واقعاً خطرهای بلندمدت نارسایی کلیه و مرگ را کم می‌کند یا نه و این مطالعه بر پایه داده‌های پیگیری بلندمدت نشان می‌دهد کم کردن سراسری مصرف پروتئین شاید به سود همه بیماران نباشد. او تأکید کرد این به معنای توصیه به رژیم پرپروتئین نیست و مهم است میزان مناسب برای هر بیمار با ارزیابی هم‌زمان عملکرد کلیه، وضعیت تغذیه و توده عضلانی و زیر نظر کادر درمان و متخصصان تغذیه بالینی تعیین شود. یکی از مقام‌های مؤسسه ملی پژوهش سلامت کره نیز گفت راهنماهای بین‌المللی تازه از محدودیت یکسان پروتئین به سوی رویکردی حرکت می‌کنند که میان مصرف مناسب و ایمنی تغذیه‌ای تعادل برقرار می‌کند، اما داده بالینی بلندمدت از کره برای پشتیبانی از این رویکرد محدود بوده است و این مطالعه درباره خطر رژیم‌هایی هشدار می‌دهد که محدودیت شدید پروتئین را تحمیل می‌کنند.
منبع اعلام نکرد که در پی این مطالعه راهنمای رسمی درمان تغییر کرده باشد و برای هیچ بیماری میزان مصرف شخصی و مشخصی تعیین نکرد؛ این پژوهش فقط بیماران غیردیالیزی را بررسی کرد و درباره بیماران دیالیزی نتیجه‌ای نداد و رابطه گزارش‌شده را در قالب ارتباط بیان کرد، نه رابطه علت و معلولی اثبات‌شده. این مطلب توصیه پزشکی نیست؛ برای تصمیم‌های مربوط به سلامت خود با پزشک یا متخصص سلامت مشورت کنید.
منبع: دونگ‌آ ساینس — ۲۳ آبان ۱۴۰۵
