پیام جوان: شرکت اطلاعات کالا کپلر اعلام کرد صادرات روزانه نفت کشورهای عرب منطقه در ماه سپتامبر به دستکم ۱۶.۵ میلیون بشکه رسیده است؛ رقمی که بدون احتساب ایران، با سطح صادرات پیش از آغاز جنگ در خاورمیانه برابری میکند. دادههای ردیابی نفتکشها نشان میدهد صادرات دریایی نفت کشورهای عرب منطقه عملاً احیا شده و تغییر اصلی در مسیرهای انتقال نفت رخ داده است.
بر اساس گزارش کپلر، پیش از انسداد تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی، حدود ۱۷ درصد از نفت کشورهای عرب منطقه از مسیرهای جایگزین این تنگه منتقل میشد، اما این سهم در ماه جاری به حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است. افزایش استفاده از خطوط لوله جایگزین در امارات متحده عربی و عربستان سعودی از عوامل اصلی این تغییر عنوان شده است.
کپلر مشخص نکرده است که آیا انتقال روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت عراق از طریق زمینی به بندر بانیاس سوریه و همچنین ازسرگیری صادرات نفت اقلیم کردستان از مسیر ترکیه نیز در محاسبات این شرکت لحاظ شده است یا خیر. در همین حال، بر اساس این گزارش، صادرات نفت ایران از اواسط ماه ژوئیه و در پی محاصره دریایی آمریکا بهطور کامل متوقف شده است.
همایون فلکشاهی، کارشناس ارشد کپلر، پیشتر به صدای آمریکا گفته بود کمتر از ۱۵ میلیون بشکه نفت ایران خارج از محدوده محاصره آمریکا باقی مانده و احتمالاً بخش عمده آن پیشتر فروخته شده و تنها در انتظار تحویل به مشتریان چینی است. به گفته او، این وضعیت نشان میدهد ایران نهتنها صادرات جدیدی ندارد، بلکه ذخایر نفت شناور ایران در خارج از محدوده محاصره نیز به پایان رسیده است. پالایشگاههای چینی معمولاً پرداخت بهای نفت تحویلی از ایران را با دو تا سه ماه تأخیر انجام میدهند و بر همین اساس، انتظار میرود درآمدهای صادرات نفت ایران طی دو ماه آینده به صفر برسد.
بر اساس برآورد بانک مرکزی، ارزش صادرات نفت و محصولات نفتی ایران با قیمت فوب خلیج فارس در سال گذشته به ۵۷.۴ میلیارد دلار رسید و حدود ۵۵ درصد از کل صادرات کشور را تشکیل داد. جمهوری اسلامی هنوز آماری درباره درآمدهای نفتی سال جاری منتشر نکرده است، اما مرکز آمار ایران اخیراً اعلام کرد ارزش افزوده بخش استخراج نفت و گاز در بهار امسال حدود ۲۶.۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است. سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی ایران نیز که سال گذشته حدود ۲۶ درصد بود، در بهار امسال به حدود ۲۱ درصد کاهش یافته است.
