پیام جوان: گزارشهای منتشر شده از کنفرانس امنیتی پکن حاکی از وقوع یک مشاجره لفظی میان یک مقام ارشد نظامی جمهوری اسلامی و رئیس یک اندیشکده سعودی است. این رویداد در حالی رخ داد که پکن پیشتر میزبان توافقنامه عادیسازی روابط میان تهران و ریاض در سال ۲۰۲۳ بود، اما اکنون به صحنه بروز اختلافنظرهای جدی درباره تحولات خاورمیانه تبدیل شده است.
ترکی الفیصل، رئیس مرکز پژوهشها و مطالعات اسلامی ملک فیصل، در جریان این نشست با لحنی انتقادی، جمهوری اسلامی را به عدم احترام به حاکمیت ملی کشورهای عربی متهم کرد. وی با اشاره به حملات اخیر در منطقه، این اقدامات را تجاوزکارانه و ناقض قوانین بینالمللی دانست که امنیت داراییها و سرزمینهای کشورهای متحد عرب را به مخاطره انداخته است.
در پاسخ به این اتهامات، محمدتقی اوصانلو، معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، ضمن رد اظهارات مقام سعودی، مدعی شد که حملات منتسب به این کشور صرفاً متوجه مواضع ایالات متحده بوده است. این تبادل نظر تند، شکاف موجود در تفسیر امنیت منطقهای و تعریف مرزهای درگیری را میان دو قدرت کلیدی خاورمیانه به وضوح نمایان ساخت.
ترکی الفیصل همچنین با یادآوری نقش چین به عنوان ضامن توافق سال ۲۰۲۳، حکومت ایران را به نقض مکرر مفاد این توافقنامه متهم کرد. وی تأکید کرد که ادامه تنشآفرینیهای منطقهای از سوی تهران، نه تنها نادیده گرفتن حسننیت ریاض، بلکه به چالش کشیدن جایگاه میانجیگرانه و تلاشهای دیپلماتیک پکن برای ایجاد ثبات در منطقه است.
علاوه بر این تنشهای سیاسی، مسائل مربوط به امنیت انرژی نیز در کانون این اختلافات قرار دارد. حملات پهپادی به زیرساختهای نفتی و اخلال در مسیرهای کشتیرانی دریای سرخ که به گروههای نیابتی تحت حمایت تهران نسبت داده میشود، موجب نگرانیهای عمیق عربستان شده است. این اقدامات عملاً مسیرهای صادرات انرژی ریاض را با چالشهای جدی مواجه کرده و تأثیرات اقتصادی ملموسی بر جای گذاشته است.
در حاشیه این تحولات، اخبار مرتبط با تعویق نشست عمان نیز بر پیچیدگی اوضاع افزوده است. گزارشها حاکی از آن است که ریاض به دلیل نگرانی از تثبیت وضعیتی نوین در تنگه هرمز که با منافع شورای همکاری خلیج فارس در تضاد است، از برگزاری این نشست در مقطع فعلی خودداری کرده است. این رویدادها نشان میدهد که مسیر دیپلماسی میان تهران و ریاض همچنان با موانع ساختاری عمیقی روبروست.
