پیام جوان: مؤسسه علم و امنیت بینالمللی (ISIS) مستقر در واشینگتن در گزارشی جدید اعلام کرد که یک ساختمان نیمهزیرزمینی و بسیار مستحکم را در مجتمع هستهای نطنز شناسایی کرده است. بر اساس تحلیلهای این مؤسسه، این سازه که بهطور مستقل محصور شده، به احتمال زیاد با هدف ذخیرهسازی و انبار گاز هگزافلوراید اورانیوم (UF6) و در راستای پشتیبانی از برنامههای گسترده غنیسازی اورانیوم در این سایت طراحی و احداث شده است.
بررسیهای تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که روند ساخت این تأسیسات بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷ میلادی انجام گرفته و بخش عمده عملیات عمرانی آن در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ تکمیل شده است. این گزارش همچنین اشاره میکند که به نظر نمیرسد این بخش از تأسیسات در جریان اقدامات نظامی سالهای ۲۰۲۵ یا ۲۰۲۶ آسیب دیده باشد، هرچند از زمان درگیریهای نظامی خردادماه سال گذشته، هیچگونه تردد خودرویی در اطراف این محل ثبت نشده است.
در واکنش به انتشار این گزارش، فردریک دال، سخنگوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که این ساختمان برای بازرسان آژانس کاملاً شناختهشده بوده و بخشی از سایت جامع نطنز به شمار میرود. با این حال، وی یادآور شد که بازرسیهای منظم از این بخش تنها تا پیش از اواسط سال ۲۰۲۵ ادامه داشته و از زمان آغاز درگیریهای سال گذشته، بازرسان آژانس عملاً از دسترسی به تأسیسات غنیسازی ایران محروم ماندهاند.
محرومیت بازرسان بینالمللی از دسترسی به سایتهای هستهای ایران در حالی ادامه دارد که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در خردادماه گذشته با تصویب قطعنامهای شدیداللحن، خواستار همکاری فوری تهران شد. این قطعنامه از جمهوری اسلامی میخواهد بدون فوت وقت و ایجاد تاخیر، دسترسیهای لازم را برای راستیآزمایی فعالیتهای هستهای در اختیار بازرسان آژانس قرار دهد.
از سوی دیگر، مقامات کاخ سفید واکنش تندی به این گزارش نشان دادهاند؛ بهطوریکه آنا کلی، معاون سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، مدعی شد که تأسیسات هستهای کلیدی ایران پیشتر در جریان عملیاتی موسوم به «چکش نیمهشب» بهطور کامل نابود شدهاند. وی همچنین تأکید کرد که ایالات متحده از طریق سیاست طرد اقتصادی در پی قطع کامل شریانهای مالی باقیمانده تهران است تا بر اساس موضع دونالد ترامپ، مانع از دستیابی ایران به سلاح هستهای شود.
پیش از این نیز مؤسسه علم و امنیت بینالمللی در گزارشی هشدار داده بود که ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده ایران در فاصله آذر ۱۴۰۳ تا خرداد ۱۴۰۴ با جهشی چشمگیر به حدود ۴۴۰ کیلوگرم رسیده است. به عقیده کارشناسان این اندیشکده، این افزایش حجم ذخایر هستهای، گمانهزنیها پیرامون تصمیم تهران برای تولید سلاح هستهای را تقویت کرده و زمان لازم برای ساخت زرادخانهای کوچک را به شدت کاهش داده است.
