پیام جوان: دریاچه کالتوس (Cultus Lake) در منطقه فریزر ولی بریتیش کلمبیا، یکی از محبوبترین مقاصد تفریحی تابستانی است که سالانه میلیونها بازدیدکننده را به خود جذب میکند. با این حال، در اعماق این دریاچه زیبا و آرام، بحرانی پنهان و نگرانکننده در حال شکلگیری است که میتواند آینده این جاذبه طبیعی و فعالیتهای تفریحی آن را با تهدیدی جدی مواجه کند. تحقیقات اخیر نشان میدهند که سطح اکسیژن در بخشهای عمیق دریاچه به شدت کاهش یافته است.
این پدیده که به عنوان «یوتریفیکاسیون» یا مغذیشدن بیش از حد دریاچه شناخته میشود، ناشی از ورود بیرویه مواد مغذی مانند نیتروژن و فسفر به درون آب است. این مواد مغذی از منابع مختلفی از جمله سیستمهای فاضلاب خانگی (سپتیک) فرسوده در مناطق مسکونی اطراف، روانآبهای کشاورزی منطقه فریزر ولی و حتی رسوبات جوی ناشی از آلودگی هوا و فعالیتهای انسانی وارد دریاچه میشوند. افزایش این مواد مغذی باعث رشد بیرویه جلبکها در لایههای سطحی آب میگردد.
هنگامی که این جلبکها عمر خود را از دست میدهند و به اعماق دریاچه سقوط میکنند، فرآیند تجزیه آنها توسط باکتریها آغاز میشود. این فرآیند تجزیه، حجم عظیمی از اکسیژن محلول در آبهای عمیق دریاچه را مصرف میکند. از آنجا که در طول تابستان، لایههای گرم سطحی و لایههای سرد عمیق دریاچه با یکدیگر ترکیب نمیشوند، اکسیژن موجود در اعماق دریاچه بازسازی نشده و این مناطق با بحران شدید کمبود اکسیژن مواجه میشوند.
این وضعیت بحرانی، بقای گونههای بومی و در معرض خطر انقراض دریاچه کالتوس را به شدت تهدید میکند. ماهی قزلآلای سرخ (Sockeye Salmon) دریاچه کالتوس که برای بقا در گرمای تابستان به آبهای عمیق و خنک نیاز دارد، به دلیل کمبود اکسیژن در این اعماق با خطر جدی مواجه است. همچنین، ماهی منحصربهفرد «اسکالپین کوتوله کالتوس» (Cultus pygmy sculpin) که در هیچ جای دیگر جهان یافت نمیشود، در آستانه نابودی قرار گرفته است.
پیامدهای این بحران تنها به حیات وحش محدود نمیشود؛ در صورت تداوم کاهش اکسیژن در اعماق دریاچه، پدیدهای به نام «بارگذاری داخلی» رخ میدهد که طی آن فسفر انباشتهشده در رسوبات کف دریاچه آزاد شده و به لایههای سطحی میآید. این امر میتواند منجر به شیوع گسترده و ناگهانی جلبکهای سبز-آبی سمی (سیانوباکتریها) در سطح آب شود. این جلبکهای سمی نه تنها سلامت شناگران را به خطر میاندازند، بلکه میتوانند به تعطیلی کامل دریاچه در فصول شلوغ تابستان منجر شوند.
برای مقابله با این بحران پنهان، کارشناسان محیط زیست و مقامات محلی بر ضرورت اقدامات فوری تأکید دارند. ارتقای سیستمهای تصفیه فاضلاب محلی و جایگزینی مخازن سپتیک قدیمی با شبکههای فاضلاب مدرن، کنترل روانآبهای کشاورزی و کاهش ورود آلایندهها به دریاچه از جمله راهکارهای حیاتی پیشنهادی هستند. نجات دریاچه کالتوس نیازمند یک برنامهریزی جامع و سرمایهگذاری جدی است تا این میراث طبیعی ارزشمند برای نسلهای آینده حفظ شود.
