پیام جوان: گزارشهای واصله از شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، کرج، مشهد، کرمان و زاهدان نشاندهنده کاهش شدید عرضه بنزین و شکلگیری صفهای طولانی در مقابل جایگاههای سوخت است. این وضعیت که نارضایتی شهروندان را به همراه داشته، همزمان با انتشار اخباری مبنی بر محدودیت فعالیت برخی پمپبنزینها به علت اتمام ذخایر سوخت تشدید شده است.
در همین حال، مقامات ارشد دولت مواضع متفاوتی اتخاذ کردهاند؛ به طوری که محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، توزیع فعلی سوخت را «ناعادلانه» توصیف کرده و با اشاره به ناترازی تولید داخلی، تحریمها و محاصره دریایی را مانعی بزرگ در مسیر واردات بنزین خوانده است.
از سوی دیگر، محسن حاجیمیرزایی، رئیس دفتر رئیسجمهور، از احتمال کاهش سهمیهها و افزایش قیمت «بنزین آزاد» خبر داده است. اگرچه وی تاکید کرده که قیمت بنزین سهمیهای تغییر نخواهد کرد، اما جزئیات مربوط به میزان کاهش سهمیه و نرخ جدید بنزین آزاد همچنان در دست بررسی است و نهایی نشده است.
این چالشها در شرایطی بروز میکند که پیش از این مقامات آمریکایی نسبت به فروپاشی قریبالوقوع تولید نفت و بحران کمبود سوخت در ایران هشدار داده بودند. در این میان، تلاشهای پیشین تهران برای تحت تاثیر قرار دادن بازارهای جهانی نفت از طریق تهدید به انسداد مسیرهای مواصلاتی دریایی، اکنون با چالشهای جدی در تامین نیازهای داخلی مواجه شده است.
کارشناسان معتقدند عدم سرمایهگذاری کافی در زیرساختهای پالایشگاهی کشور در سالهای گذشته، توان تولید داخلی را به شدت محدود کرده است. سقوط ارزش پول ملی نیز هزینههای سنگینی را برای تامین بنزین وارداتی به دولت تحمیل میکند که این امر تداوم تخصیص یارانههای کلان سوخت را غیرممکن ساخته است.
افزایش قیمت سوخت همواره یکی از حساسترین موضوعات اقتصادی و امنیتی در ایران بوده است، به طوری که تصمیم مشابه در سال ۱۳۹۸ منجر به اعتراضات گسترده مردمی در سراسر کشور شد. اکنون دولت در دوراهی سختی میان اصلاحات ساختاری قیمت انرژی و مدیریت تبعات اجتماعی و امنیتی آن قرار گرفته است.
