پیام جوان:
پس از انتشار حکم مجتبی خامنهای که بر اساس آن، محسن رضایی بهعنوان نماینده رهبر جمهوری اسلامی در شورای عالی امنیت ملی منصوب شد، مسعود پزشکیان رضایی را به عنوان دبیر این شورا تعیین کرد.
انتصاب رضایی که در دوره اخیر مشاور نظامی مجتبی خامنهای بوده، به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی پس از استعفای محمدباقر ذوالقدر از دبیری این شورا صورت گرفته است.
عمر دبیری ذوالقدر که خود از امنیتیترین چهرههای جمهوری اسلامی است، کوتاه بود و فقط چند ماه طول کشید. او با این حال، در آخرین پیام خود، خطاب به آمریکا، برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی به تنگه هرمز چند شرط مطرح کرد.
ناظران ارزیابی میکنند که تغییر زودهنگام دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، احتمالاً به معنی تحولاتی در سیاستهای کلان امنیتی جمهوری اسلامی است.
محسن رضایی کیست؟
محسن رضایی، از چهرههای باسابقه و در عین حال کمرقیب در ساختار امنیتی جمهوری اسلامی ایران، بیش از چهار دهه است که در عرصههای نظامی، سیاست و حتی اقتصاد فعالیت میکند.
او که به عنوان فرمانده سپاه پاسداران در دهه شصت، در بخش عمده جنگ ایران و عراق حاضر بود، بیش از دو دهه دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام ماند، چند بار نامزد انتخابات ریاستجمهوری شد و در دولت ابراهیم رئیسی نیز معاون اقتصادی رئیسجمهور بود.
او که نامزدیهای مکرر و ناکامش در انتخابات ریاست جمهوری، موجب تمسخر در افکار عمومی ایران شد، قدرت اصلی خود را نه از نهادهای انتخابی، بلکه از ارتباطات امنیتی و نظامی خود در بالاترین سطوح تصمیمگیری به دست آورده است.
پس از آغاز عملیات نظامی اخیر آمریکا علیه جمهوری اسلامی و کشته شدن علی خامنهای، رضایی بار دیگر به یکی از مهمترین چهرههای امنیتی کشور تبدیل شد و بارها با حضور در مصاحبههای تلویزیونی اظهارات تندی علیه آمریکا و اسرائیل مطرح کرد.
محسن رضایی و احمد وحیدی، فرمانده کنونی سپاه پاسداران، هر دو در ارتباط با بمبگذاری مرکز فرهنگی یهودیان بوئنوس آیرس در سال ۱۳۷۳ (۱۹۹۴) تحت تعقیب پلیس بینالملل، اینترپل، و تحت پیگرد دادگستری آرژانتین قرار دارند. در این حمله ۸۵ نفر کشته شدند.
وزارت خارجه اسرائیل انتصاب محسن رضایی به دبیری شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی را محکوم کرد و نوشت: «جمهوری اسلامی تروریسم را میستاید، به طراحان آن پاداش میدهد و آنها را به بالاترین سطوح قدرت ارتقا میدهد.»
رضایی از آغاز جنگ ۴۰روزه چه گفته است؟
رضایی از همان روزهای نخست جنگ، در جایگاه مشاور نظامی رهبر جمهوری اسلامی، در گفتوگو با رسانههای داخلی و خارجی، صرفا به توصیف رویدادهای جنگ نپرداخت و عملاً بخشی از پیامرسانی راهبردی جمهوری اسلامی در برابر آمریکا و اسرائیل بود.
او همچنین بارها ادعای پیروزی جمهوری اسلامی را مطرح کرده و به عنوان نمونه در یکی از آخرین اظهاراتش ادعا کرده که «آمریکا در جنگ سوم علیه جمهوری اسلامی در میانه راه شکست خورد.»
مواضع رضایی عمدتا بر سه محور رد آتشبس طولانی، تأکید بر آمادگی ایران برای جنگ فرسایشی و تهدید به گسترش دامنه درگیری استوار بوده است.
رضایی حتی کشورهای منطقه را به جنگ زمینی جمهوری اسلامی علیه آنها تهدید کرد.
رضایی همچنین جزو چهرههایی است که در هفتههای اخیر بر تلاش جمهوری اسلامی برای در اختیار داشتن کنترل تنگه هرمز تاکید کرده است.
او آمریکا را به دلیل تلاش برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در این تنگه تهدید و ادعا کرده است: «این دست و پا زدنهای آمریکا ممکن است جرقههای جنگ جهانی سوم را فعال کند و شرایط کنونی غرب آسیا بسیار پتانسیل بالاتری نسبت به اروپای پیش از جنگ جهانی دوم دارد.»
دبیری رضایی در شورای عالی امنیت ملی به چه معناست؟
در شرایطی که تعدادی از فرماندههان و چهرههای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در جریان جنگ کشته شدند، دبیری رضایی در شورای عالی امنیت ملی صرفا یک جابهجایی اداری و مدیریتی نیست و نشاندهنده تلاش جمهوری اسلامی برای بازآرایی سیاستهای نظامی و امنیتی خود است.
همچنین در حالی که رهبران آمریکا تلاش میکنند از طریق دیپلماسی و فشار اقتصادی جمهوری اسلامی را وادار به تغییر رفتار خود کنند، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی نقش کلیدی در تعیین مسیر آینده حکومت ایران خواهد داشت.
در مجموع، به دلیل نزدیکی رضایی به مجتبی خامنهای، میتوان این تحول را تسلط بیشتر رهبر جمهوری اسلامی بر شورای عالی امنیت ملی ارزیابی کرد.
او پیشتر در یکی از اظهارنظرهای کلیدی خود، که نشاندهنده اختلاف دیدگاه میان رهبر جمهوری اسلامی و شورای عالی امنیت ملی بود، ادعا کرد که در «ذهن» رهبر جمهوری اسلامی مسیر دیگری به غیر مسیر شورای عالی امنیت ملی وجود دارد که میتواند برای جمهوری اسلامی «موفقتر» باشد.
رضایی این اظهارات را پس از آن مطرح کرد که حکومت ایران به یک توافقنامه با آمریکا تن داد و مجتبی خامنهای در واکنش به این توافقنامه نوشت که «علیالاصول» نظر دیگری داشت.
