پیام جوان: بحران در بازار کار ایران با خروج گسترده کارگران از بخش رسمی و افزایش بیسابقه نرخ بیکاری وارد مرحله جدیدی شده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده به نقل از منابع کارگری و اعضای ارشد اتاق بازرگانی، آمار واقعی بیکاری در کشور تا پنج برابر بیشتر از نرخهای اعلامشده توسط نهادهای دولتی برآورد میشود که این امر نشاندهنده شکاف عمیق میان آمارهای رسمی و واقعیتهای اقتصادی جامعه است.
خبرگزاریهای داخلی با انتقاد از آمارهای رسمی، بهویژه نرخ بیکاری هفت درصدی اعلامشده در سال گذشته، تأکید دارند که این ارقام به هیچ وجه بازتابدهنده وضعیت واقعی معیشت و اشتغال در ایران نیستند. به باور کارشناسان، ساختار تحلیل بازار کار نیازمند تعریف شاخصهای نوین و دقیقتری است تا بتواند ابعاد واقعی بحران و ریزش نیروهای کار را به تصویر بکشد.
کاهش حدود یک میلیون نفری بیمهپردازان سازمان تأمین اجتماعی در طول یک سال گذشته، سندی آشکار بر افت شدید کیفیت اشتغال و خروج نیروی کار از چتر حمایتی بیمه است. حتی در صورت بازگشت بخشی از این افراد به چرخه کار، مشاغل جدید آنان فاقد ثبات و کیفیت گذشته بوده و برخی برآوردها از نابودی بالغ بر دو و نیم میلیون فرصت شغلی در این بازه زمانی حکایت دارند.
بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در بهار سال جاری با افزایش ۱.۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به رقم ۹.۱ درصد رسیده است. این نهاد آماری با اشاره به شرایط ویژه و تأثیرات ناشی از تنشها و بحرانهای محیطی، تایید کرده است که اقتصاد کشور در این دوره با چالشهای ساختاری جدی مواجه بوده است.
آمارهای رسمی نشان میدهند که در همین بازه زمانی، جمعیت شاغل کشور با کاهشی نزدیک به ۴۵۰ هزار نفر به حدود ۲۴ میلیون و ۶۷۲ هزار نفر تقلیل یافته است. همزمان، جمعیت غیرفعال اقتصادی با افزایشی چشمگیر به مرز ۳۹ میلیون و ۵۳۵ هزار نفر رسیده که این تغییرات ساختاری، زنگ خطری جدی برای پویایی اقتصادی کشور به شمار میرود.
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که فراتر از نوسانات نرخ بیکاری، افت شدید کیفیت مشاغل و سوق یافتن نیروی کار به سمت مشاغل غیررسمی و کاذب، چالش اصلی بازار کار است. این نخستین بار در چهار سال گذشته است که نرخ بیکاری رسمی از مرز ۹ درصد عبور میکند؛ موضوعی که مقامات وزارت کار نیز آن را ناشی از شرایط بحرانی و از دست رفتن مستقیم و غیرمستقیم میلیونها شغل میدانند.
