گزارش جدید مرکز آمار ایران نشاندهنده افت بیسابقه و سقوط سنگین تولیدات صنعتی و معدنی کشور در زمستان سال گذشته است. بر اساس این دادههای رسمی، شاخص تولید در بخشهای کلیدی اقتصاد با کاهش شدیدی مواجه شده، بهطوریکه تولید خودرو نزدیک به ۴۷ درصد و لوازم خانگی نظیر ماشین لباسشویی و تلویزیون نیز به ترتیب ۴۲ و ۳۶ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است. این روند نزولی، بخشهای استراتژیک دیگری مانند پتروشیمی و سیمان را نیز به ترتیب با ۱۷ و ۲۳ درصد کاهش تولید تحت تأثیر قرار داده است.
تحلیلگران اقتصادی تأکید میکنند که این سقوط چشمگیر در تولید محصولات عمده صنعتی، پیش از آغاز تنشهای نظامی اخیر رخ داده است. این امر نشان میدهد که ریشه بحران کنونی فراتر از درگیریهای ژئوپلیتیک بوده و عمدتاً ناشی از چالشهای ساختاری درونی، از جمله کسری شدید انرژی در فصول سرد و مدیریت ناکارآمد است. در واقع، ناترازی گاز و برق پیش از وقوع حملات خارجی، ضربه مهلکی بر پیکر صنایع کلیدی کشور وارد کرده بود.
آمارهای رسمی همچنین نشاندهنده افت رشد ناخالص داخلی بخش صنعت به رقم منفی ۴.۲ درصد در زمستان گذشته است. همزمان با رکود تولید، جذب سرمایهگذاری خارجی نیز با بحرانی جدی مواجه شده است؛ بهطوریکه تعداد طرحهای مصوب در هیأت سرمایهگذاری خارجی ۵۷ درصد کاهش یافته و حجم کل این سرمایهگذاریها با سقوطی ۸۰ درصدی، به رقم ناچیز ۴۱۱ میلیون دلار رسیده است که نشاندهنده کاهش شدید تمایل سرمایهگذاران به بازار ایران است.
با توجه به آسیبهای وارد آمده به برخی از مجتمعهای پتروشیمی و فولاد کشور در پی تنشهای نظامی اواخر سال گذشته و بهار امسال، کارشناسان پیشبینی میکنند که روند نزولی شاخصهای صنعتی در ماههای پیشرو با شدت بیشتری ادامه یابد. تداوم بحران ناترازی انرژی در کنار پیامدهای مستقیم درگیریهای اخیر، چشمانداز بازسازی و رونق مجدد بخش صنعت و معدن را در کوتاهمدت بسیار دشوار کرده است.
