تنش بی‌سابقه در دریای آزوف؛ حمله گسترده اوکراین به ناوگان تجاری روسیه و جهش جهانی قیمت گندم

در پی تشدید حملات هوایی روسیه به پایتخت و زیرساخت‌های بندری اوکراین، ستاد کل نیروهای مسلح اوکراین از هدف قرار دادن ۲۸ فروند شناور روسی، شامل ۲۱ نفت‌کش، چهار یدک‌کش، دو کشتی باری و یک لایروب در دریای آزوف خبر داد. ارتش اوکراین اعلام کرده است که این عملیات با هدف تضعیف توان نظامی و اقتصادی مسکو و ضربه زدن به ناوگان ترابری این کشور که برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی و تأمین مالی جنگ استفاده می‌شود، صورت گرفته است.

این حملات تلافی‌جویانه پس از آن رخ داد که روسیه موج جدیدی از حملات موشکی و پهپادی را علیه کی‌یف و استان اودسا انجام داد که منجر به زخمی شدن چندین غیرنظامی و آسیب به تأسیسات بندری «یوژنه» شد. پیش از این نیز حملات هوایی مسکو به مناطق مسکونی پایتخت اوکراین ده‌ها کشته و مجروح بر جای گذاشته بود، موضوعی که کی‌یف را بر آن داشت تا راهبرد هدف قرار دادن زیرساخت‌های نفتی و لجستیکی روسیه را با شدت بیشتری دنبال کند.

عملیات اخیر نیروهای اوکراینی در دریای آزوف، که مسیر عبور ۲۵ درصد از صادرات گندم روسیه به شمار می‌رود، تأثیرات اقتصادی فوری در بازارهای جهانی بر جای گذاشته است. در پی توقف ناگهانی کشتیرانی تجاری در این منطقه، بهای معاملات آتی گندم در بورس «یورونکست» اروپا نزدیک به ۴ درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح خود در شش هفته گذشته رسید که نشان‌دهنده نگرانی عمیق بازارهای بین‌المللی از امنیت زنجیره تأمین غذا است.

در واکنش به این تهدیدات، روسیه پذیرش درخواست‌های کشتیرانی برای عبور از تنگه کرچ و کانال «دن-آزوف» را متوقف کرده که این امر عملاً تردد تجاری میان دریای سیاه و دریای آزوف را به حالت تعلیق درآورده است. هرچند مقامات محلی روسیه در منطقه روستوف مدعی شده‌اند که حملات پهپادی به شناورها در خلیج تاگانروگ تنها خسارات جزئی به بار آورده و سامانه‌های پدافندی آنان چندین پهپاد مهاجم را سرنگون کرده‌اند، اما توقف ناوبری در این آبراه راهبردی نشان‌دهنده آسیب‌پذیری جدی مواضع اقتصادی روسیه است.