نویسنده: شهرداد خبیر
نگین میرزایی دامابی از آن دسته زنانی است که مسیر زندگی شان آرام آغاز می شود، اما به تدریج به نقطه ای می رسد که تأثیر تلاش هایشان را می توان در زندگی هزاران نفر مشاهده کرد. او فعالیت حرفه ای خود را در ایران و در اتاق های کوچک درمانگاه ها و بیمارستان ها آغاز کرد؛ جایی که به عنوان ماما در کنار زنانی قرار می گرفت که هر یک داستانی از رنج، مهاجرت، خشونت، فقر یا سکوت در دل داشتند.
نگین خیلی زود دریافت که بسیاری از مشکلات زنان تنها جنبه پزشکی ندارند، بلکه ریشه در عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی دارند. همین نگاه عمیق بود که او را از فضای صرفاً درمانی به سوی پژوهش علمی هدایت کرد؛ پژوهشی که بتواند فراتر از درمان فردی، به بهبود شرایط زندگی زنان در سطح جامعه کمک کند. پس از مهاجرت به استرالیا، او بار دیگر با همان دغدغه های قدیمی روبه رو شد؛ اما این بار در ابعادی گسترده تر. زنان مهاجر، پناهجو و تازه وارد با موانعی مواجه بودند که اغلب کمتر دیده می شدند؛ از مشکلات زبانی و ناآشنایی با نظام سلامت گرفته تا تبعیض، فشارهای فرهنگی و ترس از نهادهای رسمی. نگین تصمیم گرفت این بار نه فقط به عنوان یک درمانگر، بلکه به عنوان پژوهشگری متعهد، صدای این زنان باشد. او به دانشگاه آدلاید پیوست و تحقیقات خود را بر سلامت زنان مهاجر متمرکز کرد. پژوهش های او در زمینه سلامت جنسی و باروری، سلامت روان در دوران همه گیری کرونا و چالش های دسترسی به خدمات بهداشتی در نشریات معتبر بین المللی منتشر شد. برخی از مطالعات او درباره تجربه زنان پناهجو در برخورد با نظام سلامت، مورد توجه نهادهای تصمیم گیر قرار گرفت و در تدوین برنامه های حمایتی مورد استفاده واقع شد. اما آنچه نگین را متمایز می کند، تنها فعالیت دانشگاهی او نیست. او همواره کوشیده است میان پژوهش و زندگی واقعی پلی مستحکم ایجاد کند. از طریق کارگاه ها و برنامه های آموزشی، به زنان مهاجر کمک می کند تا حقوق سلامت خود را بهتر بشناسند و با اطمینان بیشتری از خدمات موجود بهره مند شوند. او بارها گفته است: «زن مهاجر فقط یک بیمار نیست؛ او حامل یک تاریخ، یک فرهنگ، یک ترس و یک امید است.»
امروز نگین میرزایی دامابی یکی از چهره های تأثیرگذار در حوزه سلامت زنان مهاجر به شمار می رود؛ زنی که از اتاق های زایمان ایران تا دانشگاه های استرالیا مسیر طولانی و پرباری را پیموده است. با این حال، دغدغه اصلی او همچنان همان است که در آغاز راه بود: شنیده شدن صدای زنانی که کمتر دیده و کمتر شنیده می شوند. داستان زندگی او نشان می دهد که پژوهش، زمانی که با تجربه، تعهد و همدلی همراه شود، می تواند فراتر از صفحات کتاب های علمی برود و در زندگی انسان ها تغییر واقعی ایجاد کند.
آزاده تبازاده؛ دانشمندی در جستجوی آینده زندگی در فضا
آزاده تبازاده از برجسته ترین دانشمندان ایرانی تبار در حوزه پژوهش های فضایی و علوم زیستی است؛ زنی که مسیر علمی خود را از دانشگاه آغاز کرد و با تلاش و پشتکار به یکی از چهره های شناخته شده در پژوهش های مرتبط با فضا تبدیل شد. او در ایران متولد شد و در نوجوانی به ایالات متحده مهاجرت کرد؛ مهاجرتی که آغاز فصل تازه ای در زندگی علمی و حرفه ای او بود. علاقه او به علوم زیستی و پژوهش های پیشرفته، مسیر تحصیلی اش را شکل داد و زمینه ورودش به پروژه های علمی بزرگ را فراهم کرد. آزاده سال ها در حوزه تأثیر شرایط فضایی بر موجودات زنده و چالش های زیستی مأموریت های فضایی به تحقیق و مطالعه پرداخت؛ موضوعی که با گسترش برنامه های اکتشاف فضایی، اهمیت روزافزونی یافته است. بخش مهمی از فعالیت های پژوهشی او بر شناخت واکنش بدن انسان در شرایط ویژه فضا متمرکز بوده است. دانشمندان سال هاست تلاش می کنند دریابند که بی وزنی، تشعشعات فضایی و اقامت طولانی مدت در خارج از زمین چه تأثیری بر سلامت انسان می گذارد. نتایج این تحقیقات برای برنامه ریزی مأموریت های آینده، به ویژه سفرهای طولانی مدت به ماه و مریخ، اهمیت فراوانی دارد. آزاده همچنین در پروژه هایی مشارکت داشته است که به بررسی امکان ایجاد محیط های پایدار برای زندگی انسان در فضا می پردازند؛ پژوهش هایی که به آینده سکونت بشر در خارج از زمین و توسعه فناوری های مورد نیاز برای آن ارتباط دارند. این حوزه علمی که مرز میان زیست شناسی، پزشکی و فناوری فضایی را درهم می آمیزد، یکی از مهم ترین عرصه های پژوهشی قرن بیست و یکم به شمار می رود. اما آنچه آزاده تبازاده را به شخصیتی الهام بخش تبدیل می کند، تنها دستاوردهای علمی او نیست. داستان زندگی او نشان می دهد که دانش، پشتکار و باور به توانایی های فردی می تواند مسیرهایی را بگشاید که در نگاه نخست دور از دسترس به نظر می رسند. او نمونه ای از زنانی است که با تکیه بر دانش و تلاش، جایگاه خود را در بالاترین سطوح علمی جهان به دست آورده اند. نام او شاید کمتر از برخی چهره های مشهور در رسانه ها شنیده شود، اما سهم او در پیشبرد دانش و پژوهش های فضایی، اثری ماندگار بر جای گذاشته است. داستان آزاده تبازاده یادآور این حقیقت است که علم مرزی نمی شناسد و کنجکاوی، پشتکار و اراده می تواند انسان را از هر نقطه ای از جهان به قلب مهم ترین مراکز علمی و پژوهشی جهان برساند.
جاسمین مقبلی؛ از رؤیای کودکی تا مأموریت فضایی ناسا
جاسمین مقبلی در سال ۱۹۸۳ در خانواده ای ایرانی متولد شد و دوران رشد خود را در ایالات متحده آمریکا سپری کرد. او از همان سال های کودکی به فضا و اکتشافات فضایی علاقه داشت و رؤیای فضانورد شدن را در ذهن می پروراند؛ رؤیایی که بعدها با تلاش و پشتکار به واقعیت تبدیل شد.
مقبلی در مؤسسه فناوری ماساچوست ( MIT ) در رشته مهندسی هوافضا تحصیل کرد و پس از آن به نیروی دریایی آمریکا پیوست. او به عنوان خلبان هلیکوپتر نظامی صدها ساعت پرواز عملیاتی را در کارنامه خود ثبت کرد و تجربه ای ارزشمند در زمینه هدایت مأموریت های پیچیده به دست آورد. در سال ۲۰۱۷ ، ناسا او را برای برنامه فضانوردی خود انتخاب کرد؛ برنامه ای که از رقابتی ترین فرآیندهای گزینش علمی و فنی در جهان به شمار می رود. جاسمین پس از سال ها آموزش تخصصی، در سال ۲۰۲۳ به عنوان فرمانده مأموریت Crew-7 راهی ایستگاه فضایی بین المللی شد. او نزدیک به شش ماه در فضا زندگی و کار کرد و در پروژه های علمی متعددی از جمله آزمایش های زیستی، مطالعات فضایی و نگهداری سامانه های ایستگاه مشارکت داشت. جاسمین همچنین یکی از فضانوردان برنامه آرتمیس ناساست؛ برنامه ای که هدف آن بازگرداندن انسان به ماه و گسترش اکتشافات فضایی در دهه های آینده است. جاسمین مقبلی امروز برای بسیاری از جوانان، به ویژه دختران ایرانی، نمادی از پشتکار، دانش و تحقق رؤیاهاست. داستان زندگی او یادآور این حقیقت است که مرزهای موفقیت را نه جغرافیا، بلکه اراده و تلاش انسان تعیین می کند. لکه راهی برای مقاومت، آگاهی بخشی و ساختن آینده ای روشن تر است.
