گردآورنده: فرنگیس حسینی
ده داستان مشهور، از کتاب کلیله و دمنه
کتاب «کلیله و دمنه» سرشار از حکایت هایی است که هرکدام با زبانی نمادین، بخشی از رفتار انسان ها و واقعیت های زندگی را روایت می کنند. در ادامه با ده داستان دیگر از این اثر ارزشمند آشنا می شویم.
۱ . شیر و خرگوش؛ پیروزی خرد بر قدرت
شیری نیرومند هر روز حیوانات جنگل را شکار می کرد. حیوانات برای حفظ جان خود تصمیم گرفتند هر روز یکی از میان خود را نزد شیر بفرستند. روزی نوبت خرگوش کوچکی رسید. خرگوش عمداً دیر به نزد شیر رفت و گفت شیری دیگر او را متوقف کرده است. سپس شیر را کنار چاهی برد و تصویر خودش را در آب نشان داد. شیر خشمگین شد و برای حمله به رقیب خیالی به درون چاه پرید و نابود شد.
پیام: عقل و تدبیر گاهی از زور و قدرت مؤثرتر است.
۲ . زاغ و مار؛ انتقام با هوشمندی
ماری در سوراخ درختی زندگی می کرد و هر بار جوجه های زاغ را می خورد. زاغ و همسرش از این وضعیت ناراحت بودند تا اینکه روباهی راهکاری پیشنهاد داد. زاغ گردنبند گران بهایی را برداشت و نزدیک لانه مار انداخت. مأموران برای برداشتن گردنبند آمدند و هنگام یافتن آن، مار را نیز کشتند.
پیام:حل مشکلات همیشه به نیروی مستقیم نیاز ندارد.
۳ . بازرگان و طوطی؛ ارزش آزادی
بازرگانی طوطی زیبایی داشت که در قفس زندگی می کرد. هنگام سفر به هند از طوطی پرسید چه هدیه ای می خواهد. طوطی خواست پیام او را به طوطیان آزاد برساند. وقتی بازرگان پیام را رساند، یکی از طوطیان بی حرکت روی زمین افتاد. پس از بازگشت و تعریف ماجرا، طوطی خودش را به مردن زد. بازرگان قفس را باز کرد و طوطی پرواز کرد و گفت آن طوطی راه آزادی را به او آموخته بود.
پیام: آزادی یکی از عمیق ترین خواسته های موجودات است.
۴ . روباه و طبل؛ حقیقت پشت ترس ها
روزی روباهی در جنگل صدای مهیبی شنید و ترسید. اما پس از بررسی متوجه شد صدا از طبلی خالی است که باد به آن می خورد. او فهمید بسیاری از چیزهای ترسناک، در واقع توخالی هستند.
پیام: نباید پیش از شناخت، از ظاهر امور ترسید.
۵ . مرد دانا و دزد؛ پیروزی تدبیر
دزدی وارد خانه مرد دانایی شد. مرد بدون درگیری، وانمود کرد گنج بزرگی دارد و دزد را به جست وجویی بی نتیجه مشغول کرد تا صبح برسد و مردم جمع شوند.
پیام:آرامش و فکر درست، از عجله مؤثرتر است.
۶ . سه ماهی؛ آینده نگری و تصمیم گیری
سه ماهی در برکه ای زندگی می کردند. یکی دوراندیش بود، دیگری مردد و سومی بی تفاوت. وقتی خطر صیادان نزدیک شد، ماهی اول زودتر رفت، ماهی دوم با سختی نجات یافت و ماهی سوم گرفتار شد.
پیام: پیش بینی و اقدام به موقع اهمیت زیادی دارد.
۷ . موش و گربه؛ همکاری در شرایط دشوار
موشی در نزدیکی گربه ای گرفتار زندگی می کرد. روزی گربه در دام افتاد و موش فرصت را مناسب دید تا از خطر دیگر حیوانات در امان بماند. او تا زمان مناسب طناب ها را برید و هر دو نجات یافتند.
پیام:حتی دشمنان نیز گاهی به همکاری نیاز پیدا می کنند.
۸ . کلاغ و جغد؛ خطر تصمیم عجولانه
میان کلاغ ها و جغدها دشمنی شدیدی وجود داشت. یکی از کلاغ ها با نقشه ای پیچیده وارد لانه جغدها شد و اعتمادشان را جلب کرد، سپس زمینه شکست آنها را فراهم ساخت.
پیام: اعتماد بدون شناخت می تواند خطرناک باشد.
۹ . شاه و پرنده سخنگو؛ اهمیت شنیدن حقیقت
پادشاهی پرنده ای داشت که همیشه حقیقت را می گفت. روزی شاه از شنیدن سخنی ناخوشایند ناراحت شد و پرنده را راند؛ اما بعدها فهمید حقیقت تلخ از تعریف دروغ بهتر است.
پیام:پذیرش واقعیت نشانه بلوغ فکری است.
۱۰ . شغال رنگ شده؛ فریب ظاهر
شغالی به طور اتفاقی در خمره رنگ افتاد و ظاهرش تغییر کرد. حیوانات تصور کردند موجودی خاص و قدرتمند است و از او پیروی کردند. اما وقتی صدای شغالان دیگر را شنید، ذات خود را فراموش کرد و زوزه کشید و راز او آشکار شد.
پیام:ظاهر ساختگی دوام ندارد و حقیقت دیر یا زود آشکار می شود.
داستان های کلیله و دمنه اگرچه با زبان حیوانات روایت می شوند، اما در اصل درباره انسان ها، جامعه، قدرت، دوستی، ترس، خرد و اخلاق هستند؛ و همین ویژگی باعث شده پس از قرن ها همچنان زنده و خواندنی بمانند.
