جمهوری اسلامی چه سهمی در ایجاد و گسترش بحران آب و برق دارد؟

پیام جوان:

وزیر نیرو در دولت جمهوری اسلامی بدون اشاره به عدم تحقق وعده راه‌اندازی ۱۱ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر تا تابستان امسال، شهروندان را به قطع برق تهدید کرد.

عباس علی‌آبادی آذرماه پارسال وعده داده بود که تولید برق تجدیدپذیر تا پایان سال به ۵ هزار مگاوات و تا تابستان ۱۴۰۵ به ۱۱ هزار مگاوات افزایش خواهد یافت.

سایت وزارت نیرو و شرکت توانیر از خرداد پارسال دسترسی کاربران اینترنتی به آمارهای برق به را مسدود کرده، اما برآورد آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر نشان می‌دهد ایران در سال گذشته تنها هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر راه‌اندازی کرده است که معادل یک ششم عربستان و یک هشتم ترکیه است.

ایران نیز مانند ترکیه، عربستان و دیگر کشورهای منطقه سالانه نیازمند رشد ۵ تا ۷ درصدی تولید برق است تا جوابگوی رشد مصرف باشد. آمارهای وزارت نیرو تا خرداد پارسال نشان می‌دهد که تنها یک سوم اهداف رشد تولید برق طی سال‌های گذشته محقق شده است؛ موضوعی که باعث بدتر شدن وضعیت کسری برق کشور شده است.

علی‌آبادی بدون اشاره به این وضعیت، تهدید کرد «هر مشترکی از الگوی مصرف تجاوز کند اول جریمه‌های مادی را دریافت خواهد کرد و اگر ادامه دهد برق و آب‌شان را قطع خواهیم کرد».

طبق آمارهای رسمی وزارت نیرو، خانوارهای ایرانی یک سوم برق کشور را مصرف می‌کنند و سرانه مصرف برق خانگی در ایران سالانه ۱۱۰۰ کیلووات ساعت است. این رقم ۶۰ درصد کمتر از متوسط اتحادیه اروپا و ترکیه، همچنین یک چهارم سرانه مصرف خانگی برق عربستان و دیگر کشورهای عرب جنوب ایران است.

از طرفی، آمارهای رسمی وزارت نیرو نشان می‌دهد ۱۳ درصد از برق تولیدی کشور (معادل بیش از ۴۰ تراوات ساعت در سال) در شبکه فرسوده انتقال و توزیع تلف می‌شود؛ رقم عظیمی که معادل مصرف برق ۴۰ درصد از کل خانوارهای ایرانی است.

مقامات وزارت نیرو بدون اشاره به عدم تحقق اهداف رشد تولید و هدررفت گسترده برق، شهروندان را مقصر کسری برق ایران اعلام می‌کنند و اخیرا نیز مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و مشتریان توانیر از افزایش ۵ تا ۴۵ برابری تعرفه برق خانوارهای «پرمصرف» خبر داد.

در حوزه آب نیز وضعیت مشابهی برقرار است؛ بطوری که طبق آمارهای رسمی، خانوارهای ایرانی تنها حدود ۶ تا ۷ درصد سهم در مصرف آب کشور دارند و البته ۱۲ درصد آب شرب نیز طبق اظهارات مقامات رسمی، در شبکه فرسوده انتقال و توزیع تلف می‌شود. اگر تلفات آب در شبکه را نیز در نظر بگیریم، سرانه مصرف آب خانوارهای ایرانی تفاوتی با شهروندان اتحادیه اروپا و ترکیه ندارد.

ایران سالانه حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب مصرف آب دارد که ۹۰ درصد آن در بخش کشاورزی و بقیه در بخش خانگی، تجاری، عمومی، صنعت و غیره مصرف می‌شود.

همچنین در حالی که ۷۸ درصد فاضلاب شهری ترکیه و ۹۵ درصد فاضلاب اتحادیه اروپا بعد از تصفیه تحویل بخش کشاورزی و صنعت می‌شود، در ایران این رقم تنها ۲۰ درصد است و اصولا نیمی از جمعیت ایران به شبکه فاضلاب متصل نیستند.