پیام جوان:
اعلام پایان عملیات خروج اورانیوم غنیشده از ونزوئلا، عملیاتی مشترک که رهبری آن را آمریکا برعهده داشت، یک «نقطه عطف تاریخی» توصیف شده است.
این اقدام که بدون شک به امنیت آمریکایی لاتین و همچنین خود آمریکا کمک میکند، یک پیروزی بزرگ برای دولت کنونی واشنگتن در پرونده ونزوئلا به شمار میرود.
اورانیوم غنیشده ونزوئلا چه بود؟
اکتشاف اورانیوم در ونزوئلا در سال ۱۹۵۱ آغاز شد. فعالیتها در این زمینه در ونزوئلا با اشتیاق شروع شد، اما به دلیل شرایط نامطلوب اقتصادی بازار اورانیوم، علاقه به این موضوع کاهش یافت.
با این حال، چند سال بعد، ونزوئلا با تأسیس شورای ملی توسعه صنعت هستهای، بار دیگر بر اکتشاف مواد معدنی رادیواکتیو تأکید کرد به طوری که در دهه ۱۹۷۰، «مؤسسه تحقیقات علمی ونزوئلا» یک راکتور تحقیقاتی کوچک به نام آر وی-۱ را راهاندازی کرد.
به نوشته اداره ملی امنیت هستهای آمریکا، راکتور آر وی-۱ ونزوئلا دههها در زمینه تحقیقات فیزیک و هستهای فعال بود، اما فعالیت این راکتور در سال ۱۹۹۱ به پایان رسید.
با پایان یافتن فعالیت این تأسیسات هستهای، اورانیوم غنیشده آن که به میزان ۱۳.۵ کیلوگرم اورانیوم و از آستانه حساس ۲۰ درصد بالاتر بود، به مادهای مازاد تبدیل شد.
اورانیوم غنیشده ونزوئلا چگونه خارج شد؟
اداره ملی امنیت هستهای آمریکا وابسته به وزارت انرژی این کشور اعلام کرده که ایالات متحده و شرکایش عملیات خارجسازی همه اورانیوم غنیشده باقیمانده از این رآکتور تحقیقاتی قدیمی در ونزوئلا را در عملیاتی مشترک انجام دادند.
پس از سفر کریس رایت وزیر انرژی آمریکا به ونزوئلا در ماه فوریه، دفتر عدم اشاعه هستهای دفاعیِ اداره ملی امنیت هستهای ظرف چند هفته با کارکنان وزارت خارجه آمریکا در واشنگتن و کاراکاس، در کنار کارشناسانی از بریتانیا، وزارت علوم و فناوری ونزوئلا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کرد تا مقدمات ارزیابی سایت را برای برنامهریزی عملیات انتقال فراهم کند.
برای ایمنسازی این مواد مازاد، تیم دفتر عدم اشاعه هستهای دفاعی و کارشناسان فنی مؤسسه تحقیقات علمی ونزوئلا، کمتر از شش هفته پس از نخستین بازدیدشان از سایت، ۱۳.۵ کیلوگرم اورانیوم را با ایمنی کامل از این راکتور آر وی-۱ خارج کردند.
این تیم که در تمام مراحل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری نزدیک داشت، اورانیوم را بهطور ایمن در یک محفظه سوخت مصرفشده بستهبندی کرد.
این گروه سپس این مواد را در مسافتی ۱۰۰ مایلی از راه زمینی تا یک بندر ونزوئلایی اسکورت کرد. در آنجا، محموله به یک ناو ویژه حملونقل که توسط شرکت «راهکارهای حملونقل هستهای» بریتانیا تأمین شده بود منتقل شد.
بر اساس گزارش اداره ملی امنیت هستهای آمریکا، این کشتی مواد را به ایالات متحده منتقل کرد و سرانجام در اوایل ماه مه به سواحل آمریکا رسید و پس از ورود، تیمهای آمریکایی محفظهها را تخلیه و آنها را برای فرآوری و استفاده مجدد به سایت ساوانا ریور منتقل کردند.
تجربه طولانی آمریکا در ایمنسازی هستهای چیست؟
این اولین بار نیست که آمریکا اورانیوم غنیشده را از خارج میکند.
کارکنان دفتر عدم اشاعه هستهای دفاعی و دفاتر پیشین آن دههها تجربه در خارجسازی مواد هستهای از سراسر جهان و اطمینان از این دارند که این مواد نتوانند برای تهدید جهان با تروریسم هستهای مورد استفاده قرار گیرند.
مت ناپولی، معاون مدیر دفتر عدم اشاعه هستهای دفاعی که برای نظارت بر عملیات به ونزوئلا سفر کرده بود، گفت: «نمیتوانم بیش از این به مردان و زنانی که این مأموریت حیاتی را انجام دادند افتخار کنم.»
آقای ناپولی به «سابقه طولانی اداره ملی امنیت هستهای در خارجسازی مواد هستهای و دانش فنی گسترده این تیم» آمریکا اشاره کرد و آن را «عامل کلیدی این موفقیت» دانست.
او گفت: «همچنین مایلم قدردانی خود را از شرکای ونزوئلاییمان به خاطر نهایی کردن این عملیات انتقال مواد و ایجاد پایهای برای همکاریهای آینده ابراز کنم.»
آمریکا از سال ۱۹۹۶ تاکنون، بیش از ۷ هزار ۳۵۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و پلوتونیوم را از تعدادی کشورها خارج کردهاند.
چرا مورد ونزوئلا یک پیروزی بزرگ است؟
براندون ویلیامز، مدیر اداره ملی امنیت هستهای، در بیانیهای که روز جمعه ۱۸ اردیبهشت منتشر شد، گفت: «خروج ایمن تمام اورانیوم غنیشده از ونزوئلا، نشانهای دیگر به جهان درباره ونزوئلای بازسازیشده و احیاشده میفرستد.»
او تاکید کرد: «به لطف رهبری قاطع رئیسجمهور ترامپ، تیمهای متعهد حاضر در محل کاری را که معمولاً سالها طول میکشید، ظرف چند ماه به پایان رساندند.»
این موفقیت در حالی حاصل شده که رئیس جمهوری آمریکا بر لزوم به دست آوردن حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده جمهوری اسلامی و خروج آن از ایران «به هر طریق ممکن» تأکید دارد. آقای ترامپ همچنین تصریح کرده که جمهوری اسلامی نباید اورانیوم را غنیسازی کند.
