نویسنده و پژوهشگر: علی تیموری
فریدون شهبازیان در سال 1321 در تهران متولد شد و از 8 سالگی به تشویق پدرش که از آهنگ سازان رادیو و رهبر ارکستر شماره 3 بود با موسیقی آشنا شد و در هنرستان عالی موسیقی به تحصیل مشغول گردید و به فراگیری ویولون پرداخت. اولین معلم او عطاالله خادم میثاق بود که پس از چند سال وی را به دلیل استعداد خاص خود به دست معلم خویش سر ژ خوتسیف که از روسیه به تهران مهاجرت کرده بود.
پس از گذراندن دوران ابتدایی در هنرستان عالی موسیقی به دبیرستان ادیب رفت و با دیپلم ریاضی فارغ التحصیل گردید ولی در عین حال از کلاس ویولون لوئیچی پاساری که در آن زمان کنسرت مایستر ارکستر سمفونیک تهران بود بهره می گرفت. در 17 سالگی به عضویت ارکستر سمفونیک تهران به رهبری حشمت سنجری در آمد و با آشنایی با مرحوم روح الله خالقی در ارکستر گلها رادیو نیز به کار پرداخت و پس از چندی با ایجاد ارکستر فارابی که تحت سرپرستی مرحوم مرتضی حنانه، فریدون ناصری و مصطفی کسری اداره می شد به عضویت این ارکستر پذیرفته شد و به دلیل علاقه به موسیقی ایرانی علاوه بر یادگیری ردیف های موسیقی در ارکستر بزرگ فرهنگ و هنر برگزیده شد و اولین آثار خود را در زمینه آهنگسازی در همین سالها تصنیف “خوش جوانی” از آثار آوازی روح الله خالقی است که در جوانی ساخت. پس از گذراندن دوران سربازی در کنکور دانشکده هنرهای زیبا رشته معماری و موسیقی شرکت نمود و قبول شد و به دلیل علاقه شدید به موسیقی، این رشته را برگزید و با شروع فعالیت در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آثار صدای شاعر را به وجود آورد. حافظ، مولوی، خیام با صدای احمد شاملو؛ رودکی با صدای منوچهر انور؛ سعدی با صدای هوشنگ ابتهاج؛ و اخوان ثالث با صدای خودش در دوران دانشکده از وجود هنرمندانی چون هوشنگ استوار، یوسف یوسف زاده می گرفت و با عضویت در ارکستر مجلسی رادیو تلویزیون به رهبری توماس کریستین داوید و فرهاد شکوه، تجربیات فوق العاده کسب کرد.
اجرای کنسرت های مختلف در دوران دانشکده و خصوصاً رسیتال پایانی به همراه پیانیست لوست مارتیروسیان باعث شد تا بتواند به عنوان بهترین والور (ارزش) به عنوان سولیست فارغ التحصیل گردد. در این سالها به دعوت هوشنگ ابتهاج که سرپرستی برنامه گلها تازه و واحد موسیقی رادیو را عهده دار بود به عنوان مسئول موسیقی این برنامه، عهده دار مسئولیت سنگینی شد و آثاری در زمینه موسیقی ایرانی در این سالها صرف تصنیف کرد. استاد فریدون شهبازیان عمده فعالیت خود را در دهه 60 بر روی موسیقی خلاصه کرده است. در سالهای اولیه دهه 60 مدیریت واحد موسیقی رادیو را عهده دار بود و هموراه به عنوان عضو ثابت شورای عالی شعر و موسیقی فعالیت داشته است. استاد فریدون شهبازیان دانش آموخته دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود و آهنگسازی برای فیلم را در دهه 1360 خورشیدی آغاز نمود. وی به همراه محمد علی معلم دامغانی شورای موسیقی را در صدا و سیما تشکیل دادند که وظیفه نظارت و حمایت از موسیقی پاپ را به عهده داشت.
استاد شهبازیان از مهر 1395 تا فروردین 1398 چوب رهبری ارکستر ملی ایران را در دست داشت. او پس از استعفا از مدیریت هنری و رهبری دائم ارکستر ملی ایران، به عنوان مشاور موسیقی بنیاد رودکی منصوب شد که در 31 اردیبهشت 1398 از این سِمَت کناره گیری کرد. وی در فروردین 1400 در حین ضبط موسیقی از دو ناحیه دست راست و لگن دچار شکستگی شد. او پس از انتقال به بیمارستان با وجود نیاز به عمل فوری به دلیل ضرورت آماده سازی موسیقی سریال برای پخش با وجود اصرار عوامل سریال یاور از بستری شدن و عمل جراحی خودداری کرد و پس از آماده سازی موسیقی 5 قسمت از سریال، عمل جراحی بر روی وی انجام شد.
شهبازیان در سال های ابتدایی کودتای انگلیسی با احمد شاملو و شجریان آلبومی مشترک کارکرد و علاوه بر آن آهنگ سازی آلبوم «کاشفان فروتن شوکران» با صدای شاملو را هم انجام داد که این کار در سال های بعد از درگذشت شاملو به انتشار «کاشفان فروتن شوکران ۲ » با آهنگ سازی شهبازیان و صدای شاملو انجامید. برخی از کارهای شهبازیان در زمره پرشنونده ترین آثار موسیقی بعد از کودتا به شمار می رود که از جمله آن ها می توان به آهنگ سازی موسیقی «بوی گل (شبانگاهان)» با صدای سیدعبدالحسین مختاباد، تنظیم و آهنگ سازی آلبومی مشترک با عباس خوشدل و علیرضا افتخاری اشاره کرد.
تجربه او در موسیقی رادیو در دوران شکوفای پهلوی و در سال های ابتدایی دهه هفتاد، او را در جایگاهی نشاند تا بتواند جریانی مؤثر را در موسیقی پاپ تا بعد از کودتای انگلیسی کلید بزند؛ به همین دلیل است که بسیاری او را پدر موسیقی پاپ نام نهاده اند. او معرف برخی از خوانندگان پاپ از جمله محمد اصفهانی به جامعه موسیقی بود. از دیگر کارهای شهبازیان ساخت موسیقی فیلم بود که برای او جوایز بسیاری به ارمغان آورد.
فریدون شهبازیان کار حرفه ای خود در سینما را از سال 1359 در 38 سالگی آغازکرد و آهنگ فیلم «آقای هیروگلیف» به کارگردانی غلامعلی عرفان را ساخت. با اینکه فریدون شهبازیان را بیشتر به عنوان آهنگ ساز می شناسیم، اما در حرفه های دیگر نیز فعال بوده و به عنوان بازیگر در سینما و تلویزیون فعالیت داشته است؛ مهم ترین آثاری که فریدون شهبازیان در آن ها بازی کرده، فیلم «بن بست» و فیلم «زندگی» است. از آثار سینمایی که شهبازیان آهنگ سازی آن ها را به عهده داشته است می توان به فیلم های «وقتی برگشتم…»، «فرزند چهارم»، «گل چهره»، «سرزمین گمشده»، «سفر به سرزمین دور»، «اخراجی ها»، «گوشواره»، «تنهایی باد»، «محفل ایکس»، «آرزوهای زمین»، «خاموشی دریا»، «شام آخر»، «عروس رومشکان»، «آقای رئیس جمهور»، «تنها با زمین»، «هیوا»، «زندگی»، «کمکم کن»، «چرخ»، «صدای باد»، «دشت ارغوانی»، «سه مرد عامی»، «کودکانی از آب و گل»، «یک مرد، یک خرس»، «در مسیر تندباد»، «سال های خاکستری»، «پائیزان»، «وکیل اوّل» و «آقای هیروگلیف» اشاره کرد. همچنین موسیقی سریال های «معصومیت از دست رفته»، «بازگشت به خانه»، «باغ گیلاس»، «بخش چهار جراحی»، «پاییزان» و… اشاره کرد. استاد شهبازیان در 22 دی 1403 به علت بیماری ریوی در تهران درگذشت. روحش شاد
روحش شاد
