نویسنده: فرنگیس حسینی
بعضی غذاها یادآور خاطره اند، یادآور عصرهایی که بخار غذا در آشپزخانه می پیچید و بوی پیاز داغ در خانه می دوید. آش لخشک یکی از همان غذاهاست؛ ساده، گرم، صمیمی و بی ادعا.
این آش در بسیاری از مناطق ایران، به ویژه در نواحی شرقی کشور، غذایی شناخته شده است. غذایی که نه تجملی است و نه پیچیده؛ اما هر قاشق از آن مزه ای دارد که مستقیم به دل می نشیند. شاید راز محبوبیتش همین سادگی باشد؛ ترکیبی از خمیرهای کوچک، عدس، پیاز داغ و ادویه هایی که کنار هم یک طعم اصیل می سازند.
در روزگاری که غذاهای سریع و فست فودها سفره ها را پر کرده اند، آش لخشک هنوز همان غذای آرام و خانگی است؛ غذایی که باید با حوصله آماده شود تا عطر واقعی اش آزاد شود.
لخشک چیست؟ خمیرهای کوچک اما پر از شخصیت
کلمه «لخشک» در واقع به خمیرهای کوچک و نازکی اشاره دارد که در این آش استفاده می شوند. این خمیرها شبیه رشته های ضخیم یا قطعات کوچک نان هستند که از آرد و آب تهیه می شوند و بعد از خشک شدن، در آش پخته می شوند.
لخشک ها وقتی داخل آش قرار می گیرند، بافتی نرم و لطیف پیدا می کنند و در کنار عدس و پیاز داغ، ترکیبی دلنشین می سازند. برخلاف رشته های آماده که در بسیاری از آش ها استفاده می شود، لخشک معمولاً خانگی است و همین موضوع طعم آن را خاص تر می کند.
در گذشته، بسیاری از خانواده ها این خمیرها را خودشان تهیه می کردند. خمیر را پهن می کردند، به شکل های کوچک برش می زدند و اجازه می دادند در هوای آزاد کمی خشک شود. این کار شاید ساده به نظر برسد، اما بخشی از فرهنگ آشپزی خانگی بوده است.
مواد لازم برای تهیه آش لخشک
برای تهیه این آش خوش عطر به مواد پیچیده ای نیاز نیست. بیشتر مواد آن همان چیزهایی هستند که تقریباً در هر آشپزخانه ای پیدا می شوند.
مواد لازم برای آش لخشک ( ۴ نفر)
برای آماده کردن این آش به مواد زیر نیاز دارید:
آرد گندم: حدود ۲ پیمانه
عدس: ۱ پیمانه
پیاز: ۲ عدد متوسط
سیر: ۲ حبه (اختیاری)
نعناع خشک: ۱ قاشق غذاخوری
زردچوبه: ۱ قاشق چای خوری
نمک: به مقدار لازم
فلفل سیاه: نصف قاشق چای خوری
روغن: حدود ۳ تا ۴ قاشق غذاخوری
آب: حدود ۶ تا ۷ پیمانه
مرحله اول؛ آماده کردن لخشک
اولین قدم در تهیه این آش، آماده کردن خمیر لخشک است.
در یک کاسه مقداری آرد را با کمی آب و نمک مخلوط کنید تا خمیری نسبتاً سفت به دست آید. خمیر باید طوری باشد که هنگام پهن کردن به دست نچسبد.
بعد از آماده شدن خمیر، آن را روی سطحی آردپاشی شده با وردنه نازک پهن کنید. سپس با چاقو یا کاردک، خمیر را به قطعات کوچک و باریک برش بزنید.
این قطعات همان لخشک هایی هستند که بعداً داخل آش پخته می شوند. اگر چند دقیقه در هوای آزاد بمانند و کمی خشک شوند، هنگام پخت شکل بهتری خواهند داشت.
مرحله دوم؛ پختن پایه آش
در یک قابلمه مناسب مقداری آب بریزید و عدس ها را داخل آن قرار دهید. عدس باید چند دقیقه بجوشد تا نیم پز شود.
در این فاصله می توانید پیازها را خرد کنید و در تابه ای با کمی روغن تفت دهید. وقتی پیازها طلایی شدند، زردچوبه و کمی فلفل به آن اضافه کنید. عطر این ترکیب یکی از مهم ترین بخش های آش لخشک است.
بخشی از این پیاز داغ برای داخل آش استفاده می شود و بخشی دیگر برای تزئین روی آن نگه داشته می شود.
مرحله سوم؛ اضافه کردن لخشک ها
وقتی عدس ها نیم پز شدند، لخشک های آماده شده را به آرامی داخل قابلمه بریزید. در این مرحله باید گاهی آش را هم بزنید تا خمیرها به هم نچسبند.
لخشک ها خیلی سریع می پزند و بافت نرم و لطیفی پیدا می کنند. بعد از چند دقیقه، پیاز داغ، نمک و ادویه ها را نیز به آش اضافه کنید.
اگر دوست داشته باشید، می توانید کمی سیر داغ هم به آن اضافه کنید تا عطر آش قوی تر شود.
مرحله چهارم؛ نعناع داغ، امضای نهایی آش
در بسیاری از آش های ایرانی، نعناع داغ همان چیزی است که عطر غذا را کامل می کند و در آش لخشک نیز همین نقش را دارد.
کمی نعناع خشک را در روغن داغ برای چند ثانیه تفت دهید. باید مراقب باشید که نعناع نسوزد، زیرا در این صورت طعم تلخی پیدا می کند.
در پایان پخت، نعناع داغ و بخشی از پیاز داغ را روی آش بریزید. همین ترکیب ساده ظاهر و عطر آش را کاملاً متفاوت می کند. آش لخشک میتواند گزینه مناسب برای سیزده به در شما باشد.
