دیدار مقامات ارشد ایران و آمریکا در استانبول؛ دیپلماسی در میانه تنش‌ها

پیام جوان: خبرگزاری آکسیوس روز دوشنبه گزارش داد که احتمالاً روز جمعه آینده، نماینده ویژه آمریکا و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران برای گفت‌وگو درباره امکان دستیابی به توافق هسته‌ای در استانبول دیدار خواهند کرد. این خبر که از سوی منابع آگاه منتشر شده، در صورت تحقق، اولین تماس مستقیم میان مقامات دو کشور پس از فروپاشی مذاکرات هسته‌ای و درگیری‌های دوازده روزه خرداد و تیرماه امسال خواهد بود. این رویداد هم‌زمان با تقویت حضور نظامی ایالات متحده در منطقه خلیج فارس، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و نشان‌دهنده تحرکات دیپلماتیک قابل توجهی در منطقه است.

تایید این دیدار احتمالی، که خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک منبع ایرانی آن را گزارش کرده، در حالی صورت می‌گیرد که ساعاتی پیشتر، خبرگزاری‌های فارس و تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز خبر از احتمال آغاز مذاکرات در سطح مقامات ارشد داده بودند؛ اخباری که بلافاصله از خروجی‌های آنها حذف شد. این ابتکار دیپلماتیک، که حاصل میانجی‌گری کشورهایی چون ترکیه، مصر و قطر عنوان شده، در شرایطی مطرح می‌شود که استیو ویتکاف، نماینده آمریکا، قرار است پیش از آن با نخست‌وزیر اسرائیل دیدار کند. ابهامات اولیه در خصوص منبع دستور آغاز مذاکرات در ایران (رئیس‌جمهور یا شورای عالی امنیت ملی) نیز از نکات قابل توجه بود.

موضوع اصلی این گفت‌وگوها، برنامه هسته‌ای ایران و به‌ویژه مسئله اورانیوم غنی‌شده است. در حالی که رویترز به نقل از یک مقام ایرانی از آمادگی تهران برای “انعطاف‌پذیری” در انتقال ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا سخن گفته بود، مقامات ایرانی از جمله معاون دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و سخنگوی وزارت خارجه، تاکید کردند که بنایی بر انتقال مواد غنی‌شده هسته‌ای به هیچ کشوری وجود ندارد و این موضوع در دستور کار مذاکرات نیست. علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز خطوط قرمز جمهوری اسلامی شامل دانش صلح‌آمیز هسته‌ای، توانمندی موشکی و پهپادی را غیرقابل مذاکره خواند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان، ضمن تاکید بر عدم تمایل ایران به سلاح هسته‌ای، توافق را در صورت لغو تحریم‌ها “کاملاً ممکن” دانست. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیش از این هشدار داده بود که “زمان برای توافق هسته‌ای ایران در حال پایان است” و جمهوری اسلامی را به ضرب‌الاجلی تهدید کرده بود. با وجود افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و تهدید علی خامنه‌ای به “جنگ منطقه‌ای” در صورت حمله، ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک نشان از تلاش‌ها برای یافتن راه حلی مسالمت‌آمیز در میان تنش‌های فزاینده دارد.