ژنتیک، سهمی بزرگ‌تر از تصور در تعیین طول عمر انسان دارد

پیام جوان: پژوهشی تازه، دیدگاه دیرینه دانشمندان مبنی بر اینکه طول عمر انسان عمدتاً محصول سبک زندگی است را به چالش کشیده است. این مطالعه نشان می‌دهد که ژنتیک سهمی به‌مراتب بزرگ‌تر در تعیین طول عمر ایفا می‌کند و بیش از نیمی از تفاوت‌های فردی در این زمینه را توضیح می‌دهد؛ رقمی که تقریباً دو برابر برآوردهای پیشین است و نقش تعیین‌کننده ژن‌ها را در این حوزه برجسته می‌سازد. این یافته، هرچند برای بسیاری از مردم که شاهد الگوهای خانوادگی بوده‌اند، غافلگیرکننده نیست، اما اهمیت ژنتیک را از منظر علمی بازتعریف می‌کند.

بررسی‌های پیشین اغلب نقش ژنتیک را دست‌کم گرفته بودند، زیرا عمدتاً بر داده‌های تاریخی پیش از قرن نوزدهم متکی بودند. در آن دوران، عواملی نظیر بیماری‌های عفونی، حوادث و نبود بهداشت و درمان مدرن، باعث مرگ‌ومیر زودهنگام بسیاری از افراد می‌شد و تأثیر ژن‌ها را در سایه خود پنهان می‌کرد. اوری آلون، نویسنده اصلی پژوهش، تاکید می‌کند که با پالایش این داده‌ها و حذف عوامل محیطی مسلط، تأثیر واقعی ژن‌ها بر «طول عمر ژنتیکی» افراد با وضوح بیشتری نمایان می‌شود و نشان می‌دهد که هر فرد ظرفیت ژنتیکی خاصی برای طول عمر دارد.

با این حال، این پژوهش تاکید می‌کند که انسان هنوز می‌تواند بر طول عمر خود تأثیر بگذارد. بر اساس یافته‌ها، حدود ۵۵ درصد از طول عمر از پیش تعیین شده است، اما ۴۵ درصد باقی‌مانده به عوامل متغیر و انتخاب‌های فردی وابسته است. عواملی نظیر ورزش منظم، تغذیه سالم و ارتباطات اجتماعی معنادار می‌توانند طول عمر ژنتیکی فرد را تا حدود پنج سال جابه‌جا کنند. اما این یافته همچنین نشان می‌دهد که حتی سالم‌ترین سبک زندگی نیز نمی‌تواند کسی را که ژنتیکش برای عمری مشخص (مثلاً ۸۰ سال) طراحی شده، به مرزهای بسیار دورتر (مانند صد سال) برساند.

این پژوهش بار دیگر پرسش دیرینه میان زندگی طولانی‌تر و زندگی سالم‌تر را مطرح می‌کند. دانشمندان بر این باورند که هدف اصلی باید افزایش سال‌های سالم زندگی باشد، نه صرفاً افزایش عدد سن. با وجود پیشرفت‌های ژنتیکی که ممکن است در آینده ابزارهای مداخله دارویی را فراهم آورند، توصیه‌های کنونی برای افزایش کیفیت و کمیت عمر همچنان ساده و ریشه‌ای هستند: تحرک بدنی، تغذیه متعادل و حفظ پیوندهای اجتماعی. از این رو، طول عمر، مانند بسیاری از ویژگی‌های انسانی، تعادلی میان «طبیعت» (ژن‌ها) و «تربیت» (سبک زندگی) است که هر یک نقش مکمل دیگری را ایفا می‌کنند.