پیام جوان: با گسترش فزاینده ابزارهای هوش مصنوعی در تحریریههای خبری سراسر جهان، بحثها پیرامون تأثیر این فناوری نوین بر ماهیت و اصول روزنامهنگاری حرفهای ابعاد تازهای به خود گرفته است. این تحول، رسانهها را در مواجهه با دوراهی افزایش سرعت و بهرهوری از یک سو و حفظ کیفیت، عمق تحلیل و استقلال فکری از سوی دیگر قرار داده است.
تجربیات عملی برخی از خبرنگاران، از جمله فعالان حوزه فناوری، نشان میدهد که اگرچه هوش مصنوعی میتواند در تسریع فرآیندهایی نظیر خلاصهسازی متون، ایدهپردازی اولیه و ویرایشهای سطحی بسیار کارآمد باشد، اما اتکای بیرویه به آن میتواند به تدریج فرآیندهای ذهنی تحلیل و پردازش اطلاعات را از انسان به ماشین منتقل کند. این رویکرد، خطر تضعیف تفکر انتقادی، کاهش مهارتهای تحلیلی و لطمه زدن به قضاوتهای حرفهای را که از ارکان اصلی روزنامهنگاری محسوب میشوند، به همراه دارد.
این نگرانیها در حالی اوج میگیرد که گزارشهای مستقل از افزایش سهم محتوای تولید یا ویرایششده با کمک هوش مصنوعی در رسانهها حکایت دارد. نکته حائز اهمیت آن است که در بسیاری از موارد، این موضوع به صورت شفاف برای مخاطبان اطلاعرسانی نمیشود که میتواند به بیاعتمادی عمومی نسبت به محتوای خبری و رسانهها دامن زند. کارشناسان اخلاق رسانه بر ضرورت تدوین چارچوبهای مشخصی برای استفاده از هوش مصنوعی در این حوزه تأکید دارند که شامل نظارت انسانی کامل بر خروجیها، شفافسازی میزان استفاده از این فناوری و حفظ نقش نهایی تصمیمگیری توسط خبرنگار است.
در مجموع، هوش مصنوعی در عرصه روزنامهنگاری نه یک تهدید مطلق و نه یک راهحل همهجانبه تلقی میشود، بلکه ابزاری قدرتمند است که بهکارگیری آگاهانه و کنترلشده آن میتواند به ارتقاء کیفیت و کارایی فعالیتهای رسانهای کمک شایانی کند. با این حال، بیتوجهی به پیامدهای بالقوه و عدم تعریف خطمشیهای روشن، میتواند به تضعیف بنیانهای حرفهای روزنامهنگاری و چالشهای جدی برای آینده این حرفه منجر شود.
