پیام جوان:
سازمان کشورهای صادرکننده نفت، اوپک، از افت درآمدهای صادرات نفت جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ خبر داد.
آمارهای گزارش سالانه اوپک نشان میدهد با بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید در سال گذشته از شتاب احیای صادرات نفت ایران کاسته شده و درآمدهای نفتی ایران نیز بعد از چهار سال رشد متوالی، روند نزولی گرفته است.
جمهوری اسلامی قبل از تحریمهای آمریکا روزانه ۲.۵ میلیون بشکه صادرات نفت خام و میعانات گازی داشت، اما در اواخر دور اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۰ این رقم به ۴۰۰ هزار بشکه سقوط کرد.
در دوران ریاست جمهوری جو بایدن هر سال بصورت چشمگیری به حجم صادرات نفت ایران اضافه شد و در پایان دوران ریاستجمهوری او در سال ۲۰۲۴ به ۱.۵۷ میلیون بشکه اوج گرفت و تقریباً چهار برابر شد. اما پارسال این رقم ۱.۶۷ میلیون بشکه بود؛ یعنی روزانه تنها ۱۰۰ هزار بشکه نسبت به سال ۲۰۲۴ رشد داشت.
جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ روزانه بطور متوسط ۴۲۰ هزار بشکه صادرات محصولات نفتی نیز داشته است که تغییر چندانی نسبت به سال قبل ندارد. اوپک، ارزش اسمی کل نفت خام، میعانات گازی و محصولات نفتی صادراتی ایران را ۴۵ میلیارد و ۳۳۰ میلیون دلار برآورد کرده که تقریباً یک و نیم میلیارد دلار کمتر از سال ۲۰۲۴ است.
علت این افت، کاهش قیمتهای جهانی نفت در سال گذشته است.
دقیقاً مشخص نیست چه حجمی از درآمدهای اسمی صادرات نفت جمهوری اسلامی هزینه دور زدن تحریمها و تخفیفهای نفتی به پالایشگاههای چینی شده است، اما شرکت اطلاعات کالا، کپلر، برآورد کرده که تخفیفهای نفتی جمهوری اسلامی در نیمه دوم پارسال به ۱۰ تا ۱۱ دلار برای هر بشکه اوج گرفته بود و هزینههای لجستیکی حمل نفت ایران نیز به شدت افزایش یافته بود.
وضعیت سال ۲۰۲۶
آخرین گزارش ماهانه اوپک نشان میدهد تولید روزانه نفت ایران در ماه گذشته، اولین ماه جنگ، حدود ۱۸۶ هزار بشکه افت کرده و به سطح ۳ میلیون و ۶۰ هزار بشکه رسیده است.
ایالات متحده آمریکا ۱۷ روز پیش محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی را آغاز کرد و طبق گزارش کپلر، حتی یک نفتکش ایرانی نتوانسته حلقه محاصره آمریکا در آبهای مرزی ایران در سواحل مکران و دریای عربی را بشکند و نفتی راهی بازارهای خارجی کند. اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا نیز اعلام کرده که انبارهای نفتی خشکی ایران کاملاً پر شده است.
طبق برآورد اوپک، نیاز داخلی نفت خام ایران روزانه ۱.۸۷ میلیون بشکه است؛ به عبارتی اگر جمهوری اسلامی نتواند بارگیری و صادرات نفت را ادامه دهد، مجبور خواهد شد روزانه حدود ۱.۲ میلیون بشکه تولید نفت خام را کاهش دهد و البته باید تولید میعانات گازی (نوعی نفت خام فوق سبک که از میادین گازی تولید میشود) را نیز کاهش دهد. بنابر این، جمهوری اسلامی نه تنها چاههای نفتی، بلکه بخشی از چاههای گازی را نیز مجبور است ببندد؛ موضوعی که میتواند به افت فشار و صدمه به برخی از میادین منجر شود.
طبق آمارهای کپلر، جمهوری اسلامی فعلاً ۱۸۴ میلیون بشکه نفت روی آب در شرق آسیا انبار کرده و به رغم توقف بارگیری، تا چند ماهی میتواند نفت مشتریان چینی را از ذخایر روی آب خود تأمین کند؛ اما با ادامه محاصره دریایی، در ماههای پیش رو ایران نفتی برای تحویل به چین نخواهد داشت.
