تشدید کارزار «طرد اقتصادی» آمریکا علیه ایران؛ تلاش واشنگتن و متحدان منطقه‌ای برای دور زدن تنگه هرمز

پیام جوان: یک نماینده برجسته جمهوری‌خواه در مجلس نمایندگان آمریکا با تأکید بر لزوم تداوم فشارهای همه‌جانبه علیه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که تضعیف اقتصادی و نظامی تهران در بلندمدت به سود منافع راهبردی واشنگتن خواهد بود. چیپ روی، نماینده تگزاس، در گفتگو با شبکه فاکس‌نیوز تصریح کرد که فشارهای کنونی آسیب‌های جدی به بدنه اقتصادی ایران وارد کرده و صادرات نفت این کشور را به پایین‌ترین میزان خود کاهش داده است؛ روندی که به گفته او باید تا فلج شدن کامل درآمدهای نفتی تهران ادامه یابد.

این قانون‌گذار آمریکایی اهداف اصلی واشنگتن در قبال تهران را در سه محور ممانعت از دستیابی به تسلیحات هسته‌ای، محدود کردن حمایت از گروه‌های تروریستی و تضعیف توان نظامی و درآمدهای نفتی خلاصه کرد. وی در عین حال تأکید کرد که ایالات متحده نباید بار دیگر وارد جنگ‌های زمینی و فرسایشی در خاورمیانه شود، بلکه باید با تکیه بر ابزارهای اقتصادی و دیپلماتیک، مسیر فشار حداکثری را با قاطعیت دنبال کند.

اظهارات این نماینده کنگره همسو با رویکرد تهاجمی دولت جدید آمریکا ارزیابی می‌شود؛ به‌طوری‌که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، از اجرای طرحی موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» علیه جمهوری اسلامی خبر داده است. بسنت این کارزار را بزرگ‌ترین اقدام برای انزوای اقتصادی یک حکومت در تاریخ توصیف کرد و متعهد شد که با اعمال تحریم‌های ثانویه هفتگی، به‌ویژه با هدف قرار دادن شبکه بانکی، شریان‌های مالی تهران را به‌طور کامل مسدود کند.

در همین راستا، کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده نیز با اتخاذ موضعی سرسختانه، از احتمال محاصره دریایی بنادر ایران سخن گفت. وی در مصاحبه‌ای تلویزیونی اعلام کرد که اعمال محاصره دریایی و قطع کامل دسترسی ایران به بازارهای جهانی انرژی، ابزاری کارآمد است که در نهایت به تغییر رفتار حکومت یا دگرگونی در ساختار سیاسی آن منجر خواهد شد.

از سوی دیگر، افزایش چشمگیر تولید نفت در ایالات متحده به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای تغییر موازنه ژئوپولیتیک به ضرر ایران و روسیه مطرح شده است. تحلیل‌گران بر این باورند که واشنگتن با تقویت توان تولید داخلی و ایجاد مسیرهای جایگزین برای انتقال انرژی، درصدد است تا نفوذ سنتی تهران بر بازار جهانی نفت و به‌ویژه کنترل آن بر تنگه راهبردی هرمز را به‌شدت کاهش دهد.

تلاش برای کاهش اهمیت تنگه هرمز با همکاری متحدان منطقه‌ای آمریکا نیز وارد فاز عملیاتی شده است؛ به‌طوری‌که کشورهای حوزه خلیج فارس در حال احداث خطوط لوله جدیدی هستند که ظرف دو سال آینده بخش عمده‌ای از نفت منطقه را از راه زمینی منتقل خواهد کرد. در همین زمینه، انور قرقاش، مشاور رئیس امارات متحده عربی، تایید کرد که ابوظبی ظرفیت بنادر ساحل شرقی، شبکه‌های ریلی و خطوط لوله خود را برای ایجاد کریدورهای ترانزیتی جایگزین و امن توسعه داده است.