حمایت قاطع ناتو از حملات آمریکا به مواضع ایران همزمان با تشدید بحران امنیتی و اقتصادی در خلیج فارس

در پی تشدید بی‌سابقه تنش‌ها در خلیج فارس، مارک روته، دبیرکل ناتو، حملات اخیر ایالات متحده به مواضع نظامی جمهوری اسلامی را «کاملاً ضروری» و پاسخی حیاتی به نقض آتش‌بس دانست. این موضع‌گیری پس از آن صورت گرفت که ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در واکنش به تهدیدات علیه کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز، بیش از ۸۰ هدف وابسته به سپاه پاسداران از جمله سامانه‌های پدافندی، رادارها و قایق‌های تندرو را هدف قرار داد و هم‌زمان واشنگتن با لغو مجوزهای موقت فروش نفت ایران، فشار نظامی را با تحریم‌های اقتصادی همراه کرد.

در سطح منطقه‌ای، کشورهای حاشیه خلیج فارس واکنش‌های تندی به این تحولات نشان دادند؛ به طوری که کویت از مقابله پدافند هوایی خود با حملات موشکی و پهپادی خبر داد و بحرین آژیرهای هشدار را فعال کرد. دولت کویت این اقدامات را «تجاوزهای گستاخانه» در مسیر تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها خواند و محکوم کرد؛ هم‌زمان، عربستان سعودی، قطر و شورای همکاری خلیج فارس نیز حملات به نفتکش‌ها در تنگه هرمز را محکوم کرده و آن را تهدیدی جدی برای امنیت دریانوردی و ثبات انرژی جهان دانستند.

از سوی دیگر، کشورهای اروپایی فراتر از محکومیت‌های معمول، به دنبال راهکارهای عملیاتی برای تامین امنیت دریایی رفتند. در همین راستا، بریتانیا و فرانسه در حاشیه نشست ناتو در آنکارا، گفتگوهایی را با کشورهای عربی منطقه درباره تشکیل یک ماموریت چندملیتی به منظور حفاظت از کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز آغاز کردند؛ طرحی که هرچند به باور دیپلمات‌ها در حال حاضر بیشتر جنبه بازدارندگی سیاسی دارد، اما نشان‌دهنده عزم غرب برای مقابله با تهدیدات دریایی است.

پیامدهای این بحران به سرعت به بازارهای جهانی و کشورهای آسیایی نیز سرایت کرده است، به طوری که ویتنام به دلیل نگرانی از امنیت تامین گاز طبیعی مایع (LNG)، گزینه افزایش سهم نیروگاه‌های زغال‌سنگی را در دستور کار قرار داده است. علاوه بر این، بازارهای مالی جهان با افزایش ناگهانی قیمت نفت، نوسان شدید در بازار طلا، افت شاخص سهام در بورس‌های آسیایی و فشار بر اوراق قرضه به این موج جدید از بی‌ثباتی در شریان حیاتی انرژی جهان واکنش نشان دادند.