دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، در آستانه برگزاری نشست سران ناتو در آنکارا، هشدار تند و بیسابقهای را به متحدان این پیمان نظامی ابلاغ کرده است. واشنگتن از اعضای ناتو خواسته است تا هزینههای دفاعی خود را به سرعت افزایش داده و به مرز ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۵ برسانند، در غیر این صورت با پیامدهای جدی مواجه خواهند شد. مقامات آمریکایی تأکید کردهاند که ترامپ شخصاً در این نشست، عواقب عدم پایبندی به این ضربالاجل را به کشورهای خاطی اعلام خواهد کرد.
در حالی که کشورهایی مانند لهستان و کشورهای حوزه بالتیک در افزایش بودجه نظامی خود پیشتاز هستند، بسیاری از متحدان غربی از جمله بریتانیا همچنان از برنامههای تعیینشده عقب ماندهاند. با این حال، گزارشها نشان میدهد که فشار کاخ سفید بر اعضای ناتو فراتر از مسائل مالی است و دونالد ترامپ علاوه بر بودجه، خواستار «وفاداری» کامل متحدان شده است. مارک روته، دبیرکل ناتو، با اشاره به افزایش چشمگیر هزینههای دفاعی اروپا و کانادا، تلاش کرده است نقش رهبری آمریکا را برجسته کند، اما ترامپ صراحتاً اعلام کرده که اولویت اصلی او وفاداری همپیمانان است.
بر اساس پیشنویس بیانیه پایانی نشست آنکارا، اعضای ناتو بار دیگر بر تعهد تزلزلناپذیر خود به ماده ۵ این پیمان مبنی بر دفاع جمعی تأکید خواهند کرد. در این سند، روسیه به عنوان تهدیدی بلندمدت برای امنیت منطقه یورو-آتلانتیک معرفی شده و تعهداتی برای کمک ۷۰ میلیارد یورویی به اوکراین در سال ۲۰۲۶ پیشبینی شده است. علاوه بر این، پیشنویس مذکور حاوی موضعگیری قاطعی علیه جمهوری اسلامی ایران است و تأکید میکند که تهران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و ملزم به رعایت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز است.
در حاشیه این نشست حساس، دونالد ترامپ قرار است با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، دیدار و گفتگو کند. به گفته منابع آگاه، رئیسجمهوری آمریکا معتقد است پس از ماهها بنبست در جبهههای نبرد، ایجاد یک فوریت جدید برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین ضروری است. ترامپ تلاش دارد ضمن تقویت حمایتهای کوتاهمدت از کییف، بستر مناسبی را برای دستیابی به یک توافق صلح پایدار و خروج از بحران کنونی فراهم آورد.
