پیام جوان:
در تحلیلی که هیأت دبیران نشریه نیوزویک منتشر کرده، شش نشانه بررسی شده که به گفته آنها حاکی از افزایش احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه مواضع جمهوری اسلامی در ایران، همزمان با ادامه تلاشهای دیپلماتیک، است. این گزارش میگوید در صورت وقوع درگیری، احتمالاً با عملیاتی طولانیمدت روبهرو خواهیم بود، نه صرفاً حملات محدود و مقطعی.
شش عامل کلیدی که نیوزویک به آنها اشاره کرده، عبارتند از نمایش قدرت نظامی آمریکا در منطقه، گزارشها درباره «کارزار گسترده و چند هفتهای»، توقف مذاکرات بر سر خطوط قرمز، تقویت و بازسازی تأسیسات کلیدی جمهوری اسلامی، فشارهای داخلی بر سران حکومت، بستن تنگه هرمز در جریان رزمایش نظامی.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه در نشست خبری خود اعلام کرد «دلایل و استدلالهای زیادی» برای یک اقدام نظامی دیگر علیه [جمهوری اسلامی] ایران وجود دارد. او گفت «پیشرفت اندکی» در روند گفتوگوها صورت است.
جی دی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا هم روز سهشنبه ۲۸ بهمن در گفتوگویی تلویزیونی با شبکه خبری فاکس نیوز، گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، گزینههای متعددی پیش رو دارد و هم از توان نظامی و هم از ظرفیتهای دیپلماتیک استفاده میکند.
در این میان نیوزویک نوشته است: «بنبست شکننده میان ایالات متحده و ایران وارد مرحلهای حساس شده و مجموعهای از تحولات نشان میدهد خطر درگیری نظامی افزایش یافته است.»
۱) نمایش قدرت نظامی آمریکا در منطقه
به گزارش نیوزویک، سرعت و گستردگی استقرار نیروهای آمریکایی در خاورمیانه یکی از مهمترین نشانههای افزایش خطر درگیری است.
رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، دستور اعزام ناوها و تجهیزات بیشتر به منطقه را صادر کرده است. نیروهای آمریکایی همچنین گشتهای هوایی و دریایی خود را افزایش دادهاند و حتی یک پهپاد ایرانی را که به ناو آمریکایی نزدیک شده بود سرنگون کردند.
به نوشته این نشریه، تحلیلگران میگویند چنین آرایشی امکان اجرای عملیات هوایی و دریایی طولانیمدت را فراهم میکند؛ امری که برای حملات گستردهتر به تأسیسات هستهای و موشکی جمهوری اسلامی لازم است.
۲) گزارشها درباره «کارزار گسترده و چند هفتهای»
نیوزویک به گزارشهایی اشاره میکند که نخست توسط وبسایت خبری اکسیوس منتشر شد و از احتمال برنامهریزی برای یک «کارزار گسترده و چند هفتهای» سخن میگوید.
چنین توصیفی تفاوت زیادی با حملات محدود سال گذشته دارد و نشان میدهد برنامهریزیها ممکن است فراتر از حملات کوتاهمدت باشد.
به گفته نیوزویک، این نوع پیامرسانی هم افکار عمومی آمریکا را برای یک درگیری طولانی آماده میکند و هم به تهران نشان میدهد واشنگتن جدی است.
۳) مذاکرات بر سر خطوط قرمز متوقف مانده است
به گزارش نیوزویک، مذاکرات دیپلماتیک همچنان بر سر مسائل اصلی در بنبست قرار دارد.
گفتوگوهای غیرمستقیم در ژنو با میانجیگری عمان پیشرفت محدودی داشته است. معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، گفته مذاکرات از برخی جهات مثبت بوده اما تأکید کرده خطوط قرمز واشنگتن همچنان پذیرفته نشدهاند.
مهمترین اختلافها بر سر غنیسازی اورانیوم و برنامه موشکهای بالیستیک است.
۴) تقویت و بازسازی تأسیسات کلیدی جمهوری اسلامی
تصاویر ماهوارهای که ابتدا توسط خبرگزاری رویترز منتشر شد و نیوزویک به آن استناد میکند، نشان میدهد جمهوری اسلامی در حال ترمیم و تقویت برخی تأسیسات مهم اتمی خود است.
تحلیل تصاویر تجاری ماهوارهای حاکی از ساخت سازههای حفاظتی جدید و بازسازی ساختمانهای آسیبدیده در سایتهای هستهای از جمله نطنز و اصفهان است. برخی ورودیهای تونلها و پایگاههای موشکی نیز تقویت یا بازسازی شدهاند.
کارشناسان به نیوزویک میگویند این اقدامات میتواند نشانه آمادگی تهران برای حملات احتمالی آینده باشد.
۵) فشارهای داخلی بر سران حکومت
به نوشته نیوزویک، شرایط داخلی ایران نیز بر سیاست خارجی این کشور تأثیر گذاشته است.
سالها تحریم، مشکلات اقتصادی، تورم و موجهای اعتراضی، فشار زیادی بر ساختار سیاسی وارد کرده است. در پاسخ به اعتراضها نیز برخوردهای امنیتی شدیدی صورت گرفته است.
رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، هشدار داده که جمهوری اسلامی توان ضربه زدن به نیروهای دشمن، از جمله ناوهای آمریکایی، را دارد. در مقابل، وزیر امور خارجه، عباس عراقچی، از باز بودن مسیر دیپلماسی سخن گفته است.
نیوزویک این تفاوت لحن را نشانه تلاش رهبری ایران برای حفظ توازن میان نمایش قدرت در داخل و باز گذاشتن مسیر مذاکره برای کاهش فشار اقتصادی میداند.
۶) بستن تنگه هرمز در جریان رزمایش نظامی
یکی دیگر از نشانههای مهم، بسته شدن موقت تنگه هرمز در جریان رزمایش نظامی جمهوری اسلامی بود.
حدود یکپنجم نفت جهان از این آبراه عبور میکند و حتی بسته شدن کوتاهمدت آن موجب نگرانی بازارهای جهانی و افزایش موقت قیمت نفت شد.
این اقدام به گفته نیوزویک پیامی روشن داشت: هرگونه درگیری نظامی میتواند پیامدهای اقتصادی جهانی داشته باشد؛ بهویژه در شرایطی که تنشهای سال گذشته میان اسرائیل و جمهوری اسلامی هنوز در حافظه منطقه باقی است.
مقطعی پر تنش
در جمعبندی نیوزویک، هیچیک از این عوامل بهتنهایی به معنای وقوع حتمی جنگ نیست، اما همزمانی آنها نشان میدهد منطقه در یکی ازپرتنشترین مقاطع سالهای اخیر قرار دارد.
نیروهای نظامی در حال استقرار بیشتر هستند و مذاکرات نیز بر سر مسائل کلیدی پیشرفت محسوسی نداشته است. در عین حال، هر دو طرف همچنان میگویند راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهند.
دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا روز دوشنبه گفت جمهوری اسلامی «مذاکرهکنندگان بدی هستند، چون میتوانستیم به توافق برسیم بهجای اینکه بمبافکنهای بی-۲ را بفرستیم تا توان هستهایشان را از بین ببرند. ما مجبور شدیم بی-۲ ها را اعزام کنیم. امیدوارم منطقیتر باشند. آنها میخواهند به توافق برسند.»
خبرنگاری از رئیس جمهوری آمریکا پرسید: آیا رسیدن به توافق تقریباً غیرممکن است؟
دونالد ترامپ پاسخ داد: «نه. فکر میکنم آنها میخواهند به توافق برسند. گمان نمیکنم بخواهند با پیامدهای نرسیدن به توافق روبهرو شوند. آنها میخواهند توافق کنند.»
پیشتر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا هم با اشاره به پیچیدگی مذاکرات با جمهوری اسلامی میگوید دستیابی به توافق با حکومتی که توسط «آخوندهای شیعه تندرو» اداره میشود دشوار است، با این حال واشنگتن همچنان مسیر دیپلماسی را ترجیح میدهد.
