گزارش نیویورک‌تایمز از بررسی طرح حمله تلافی‌جویانه ایران به اوکراین و مهار موقت تنش از طریق دیپلماسی

پیام جوان: بر اساس گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از منابع ایرانی و غربی، جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به حمله اخیر اوکراین به یک کشتی ایرانی در دریای خزر، گزینه حمله تلافی‌جویانه به یکی از بنادر دریایی این کشور را مورد بررسی قرار داده است. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که موجی از تحرکات و فعالیت‌های دیپلماتیک فشرده در روزهای اخیر توانسته است به طور موقت وضعیت بحرانی میان دو کشور را آرام کند و از تشدید فوری تنش‌ها ممانعت به عمل آورد.

برخی از منابع آگاه غربی پیش‌بینی می‌کردند که تهران ممکن است با شلیک یک موشک بالستیک با کلاهک کوچک به سمت یکی از بنادر اوکراین در دریای سیاه، پیامی نمادین و با خسارت محدود ارسال کند. کارشناسان و مقامات بین‌المللی هشدار داده بودند که هرگونه شلیک مستقیم موشک از سوی ایران به خاک اوکراین می‌تواند به عنوان یک تنش‌زایی بسیار جدی تلقی شده و خطر گسترش دامنه جنگ را به همراه داشته باشد، چرا که پیش‌بینی واکنش متقابل کی‌یف در چنین سناریویی بسیار دشوار ارزیابی می‌شد.

تنش اخیر پس از آن بالا گرفت که ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، از حمله به شناورهایی در دریای خزر خبر داد که به ادعای او در انتقال محموله‌های نظامی به روسیه نقش داشته‌اند. در پی این رویداد، وزارت امور خارجه ایران با احضار کاردار اوکراین اعلام کرد که حمله به این شناور تجاری منجر به کشته شدن یک ملوان و مجروح شدن چند تن دیگر شده است؛ موضوعی که اهمیت حیاتی مسیر تجاری دریای خزر را میان ایران و روسیه، به ویژه در سایه تحریم‌ها و محدودیت‌های خلیج فارس، بیش از پیش نمایان ساخت.

در پی موضع‌گیری تند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، که این حمله را نقض منشور ملل متحد خوانده و بر حتمی بودن پاسخ تهران تاکید کرده بود، رایزنی‌های دیپلماسی برای مهار بحران آغاز شد. در نهایت، عراقچی پس از گفت‌وگوی تلفنی با همتای اوکراینی خود اعلام کرد که طرف اوکراینی اطمینان داده این حمله عمدی نبوده است؛ وی همچنین در گفتگو با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بر لزوم کاهش تنش‌ها در منطقه تاکید کرد تا این غائله فعلاً از فاز نظامی خارج شود.