نشست اضطراری پاریس برای تقویت ارتش لبنان در سایه تنش‌های مرزی و چالش خلع سلاح حزب‌الله

پیام جوان: رهبران کشورهای لبنان، فرانسه و اردن روز پنجشنبه در پاریس پایتخت فرانسه گرد هم می‌آیند تا راه‌های حمایت مالی و نظامی از ارتش تحت فشار لبنان را بررسی کنند. این نشست دیپلماتیک با هدف بسترسازی برای برگزاری کنفرانس بین‌المللی اهداکنندگان مالی تشکیل می‌شود؛ رویدادی که پیش‌تر قرار بود با محوریت فرانسه، عربستان سعودی و ایالات متحده در ماه فوریه برگزار شود، اما به دلیل گسترش تنش‌های منطقه‌ای و درگیری‌های نظامی میان اسرائیل و حزب‌الله به تعویق افتاد.

ارتش لبنان در حال حاضر در تنگنای ژئوپلیتیکی پیچیده‌ای گرفتار شده است؛ نیروهای لبنانی از یک سو با ارتش اسرائیل که بخش‌هایی از جنوب این کشور را به اشغال درآورده روبه‌رو هستند و از سوی دیگر باید با چالش حضور شبه‌نظامیان حزب‌الله و امتناع آنها از پذیرش درخواست‌های بین‌المللی برای خلع سلاح مواجه شوند. در حالی که توافق اصولی پیشین میان بیروت و تل‌آویو بر عقب‌نشینی مرحله‌ای اسرائیل و تسلط ارتش لبنان بر مناطق جنوبی تأکید داشت، اجرای این طرح با بن‌بست جدی مواجه شده است.

بر اساس بیانیه دفتر ریاست‌جمهوری لبنان، رایزنی‌های پاریس علاوه بر تدارک کنفرانس کمک‌کنندگان، به ارزیابی اوضاع امنیتی جنوب لبنان و سناریوهای پسا-یونیفل پس از پایان مأموریت کلاه‌آبی‌های سازمان ملل در پایان سال جاری میلادی اختصاص خواهد داشت. پس از تضعیف ساختار حزب‌الله در درگیری‌های پیشین، جوزف عون و نواف سلام، رهبران جدید لبنان، تعهد داده بودند که گروه‌های مسلح غیردولتی را مهار کنند، اما راهبرد آنها تاکنون نتوانسته انتظارات واشنگتن و تل‌آویو را برآورده سازد.

ایالات متحده و اسرائیل با انتقاد از عملکرد بیروت، خواستار اقدامات سخت‌گیرانه‌تر و عملیات نظامی مستقیم برای خلع سلاح نیروهای مسلح غیردولتی هستند. در مقابل، مقامات ارشد بیروت با تأکید بر خطرات وقوع جنگ داخلی، از ورود به درگیری مستقیم با حزب‌الله اجتناب می‌ورزند. رهبران لبنان استدلال می‌کنند که هرگونه استقرار موفق در سرتاسر مرزهای جنوبی و ایجاد اطمینان در میان اقشار مختلف جامعه، مشروط به تقویت چشمگیر ابعاد و تجهیزات ارتش ملی است.

نیروهای مسلح لبنان سال‌هاست که از کسری بودجه، کمبود تسلیحات مدرن و پیامدهای تداوم فروپاشی اقتصادی رنج می‌برند و به شدت به کمک‌های خارجی کشورهای غربی وابسته شده‌اند. سابقه حمایت‌های مالی در این حوزه با نوسان همراه بوده است، به طوری که عربستان سعودی نیز در سال ۲۰۱۶ در پی نفوذ سیاسی فزاینده حزب‌الله و سردی روابط با بیروت، کمک ۳ میلیارد دلاری خود برای تجهیز ارتش لبنان را به حالت تعلیق درآورد.

بحران اقتصادی فلج‌کننده پنج سال اخیر در لبنان، ضربه‌ای سهمگین بر پیکره ارتش وارد آورده و کاهش ارزش پول ملی موجب افت شدید دریافتی پرسنل نظامی شده است. در شرایطی که تورم سرسام‌آور بقای معیشتی سربازان را تهدید کرده و پدیده ترک خدمت یا روی آوردن به مشاغل دوم را تشدید نموده، تلاش‌های دیپلماتیک کنونی در پاریس حیاتی‌ترین گام برای جلوگیری از اضمحلال سازمانی تنها نهاد حافظ ثبات ملی در لبنان محسوب می‌شود.