موج گسترده مراسم چهلم جان‌باختگان دی‌ماه؛ اعتراض و یادبود در سراسر ایران

پیام جوان: گزارش‌ها و تصاویر دریافتی از ایران نشان می‌دهد که مراسم چهلمین روز جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه در شهرهای مختلف کشور با حضور گسترده مردم برگزار شد. هزاران نفر از شهروندان با تجمع بر مزار قربانیان، یاد آن‌ها را گرامی داشتند و هم‌زمان شعارهایی علیه مقامات جمهوری اسلامی سر دادند. این تجمعات مردمی در حالی شکل گرفت که نهادهای حکومتی نیز در تهران و برخی شهرهای دیگر، مراسم یادبود رسمی با حضور مقامات دولتی و افراد منتخب را ترتیب داده بودند.

در پی این اعتراضات، آمارهای متفاوتی از قربانیان منتشر شده است؛ در حالی که دولت حدود سه هزار کشته را تایید کرده، گروه‌های حقوق بشری از کشته شدن تا ۳۰ هزار نفر خبر می‌دهند که بسیاری از آن‌ها بر اثر سرکوب خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی جان باخته‌اند. مقامات تهران در مقابل ادعا می‌کنند گروه‌های «تروریستی» در این کشتارها دست داشته‌اند. اعتراضات دی‌ماه ابتدا با تظاهرات بازاریان در واکنش به افزایش لجام‌گسیخته قیمت ارز و نابسامانی اقتصادی آغاز شد، اما به سرعت ابعاد سیاسی به خود گرفت و در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی به اوج خود رسید.

در میان مراسم یادبود برگزار شده، می‌توان به تجمع گسترده مردم آبدانان در استان ایلام برای گرامیداشت علیرضا صیدی، نوجوان ۱۶ ساله‌ای که در تهران کشته شد، اشاره کرد که با شعار «مرگ بر خامنه‌ای» همراه بود. در مشهد نیز معترضان شعار «یک نفر کشته بشه، هزار نفر پشتشه» سر دادند. همچنین، مردم نجف‌آباد یاد محمد گلی، آتش‌نشان کشته‌شده، و مردم چالوس یاد امیرعلی دارابی را با سرود «ای ایران» و موسیقی محلی گرامی داشتند. در بهشت زهرای تهران نیز مراسم چهلم سپهر شکری، از دیگر جان‌باختگان، با شعارهای ضد حکومتی برگزار شد.

سازمان‌های بین‌المللی با استناد به شواهد، از جمله قطع اینترنت، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی را به هدف قرار دادن معترضان با گلوله جنگی متهم کرده‌اند. خبرگزاری هرانا، از گروه‌های فعال حقوق بشر، شمار کشته‌شدگان را بیش از هفت هزار نفر و بازداشت‌شدگان را بیش از ۵۳ هزار و ۵۰۰ نفر ثبت کرده و نسبت به خطر اعدام برای بازداشت‌شدگان هشدار داده است. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که تنش‌ها میان ایران و آمریکا بر سر مذاکرات هسته‌ای و حضور نظامی در منطقه افزایش یافته است.