جزئیات دیدار حساس جرد کوشنر و رهبران حماس در مصر؛ توافق بر سر نقشه راه صلح غزه

پیام جوان: جرد کوشنر، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در جریان سفر خود به مصر، با خلیل الحیه، از رهبران ارشد جنبش حماس، در شهر ساحلی العلمین دیدار و گفتگو کرد. در جریان این نشست ۹۰ دقیقه‌ای که منابع دیپلماتیک آن را «بسیار سازنده» توصیف کرده‌اند، حماس موافقت و پذیرش خود را با نقشه راه مرحله دوم طرح صلح پیشنهادی دونالد ترامپ اعلام کرد. این مرحله شامل برقراری آتش‌بس دائمی، عقب‌نشینی کامل نیروهای اسرائیلی از نوار غزه، تداوم ارسال کمک‌های بشردوستانه و آغاز فرآیند بازسازی منطقه است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مسئله خلع سلاح غزه از محورهای کلیدی این گفتگوها بوده است. اگرچه در بیانیه رسمی حماس اشاره مستقیمی به این موضوع نشده، اما منابع مطلع فاش کرده‌اند که رهبران حماس در این دیدار بر تعهد خود به غیرنظامی‌سازی غزه تاکید کرده و از کوشنر خواسته‌اند این پیام را به ترامپ منتقل کنند. با این حال، حماس آغاز فرآیند خلع سلاح را مشروط به تعهد علنی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به مفاد این طرح صلح دانسته است.

در مقابل، جرد کوشنر به رهبران حماس ابراز داشت که طرف اسرائیلی به دلیل فقدان اعتماد متقابل، نیازمند مشاهده گام‌های ملموس و عملی از سوی حماس در زمینه خلع سلاح است. وی تاکید کرد که هرگونه اقدام متقابل از سوی اسرائیل، منوط به برداشتن گام‌های اولیه و جدی از طرف حماس خواهد بود. در صورت تحقق این امر، گام‌های اسرائیل شامل موافقت با استقرار نیروهای بین‌المللی تثبیت ثبات در غزه، آغاز بازسازی رفح و مذاکره درباره مراحل نخست عقب‌نشینی نیروها خواهد بود.

علاوه بر موضوعات امنیتی، حماس آمادگی خود را برای واگذاری کامل اداره نوار غزه به یک دولت تکنوکرات و غیرحزبی فلسطینی اعلام کرده و متعهد شده است که پس از تشکیل این دولت، هیچ‌گونه دخالتی در امور اجرایی غزه نخواهد داشت. همچنین در این دیدار، هیئت حماس گزارشی از موارد نقض آتش‌بس توسط اسرائیل ارائه داد و کوشنر نیز مجدداً تاکید کرد که ایالات متحده با هرگونه طرحی مبنی بر کوچاندن اجباری و آواره کردن ساکنان غزه به شدت مخالف است.

این نشست دیپلماتیک با حضور شخصیت‌های برجسته‌ای از جمله نیکولای ملادنوف، نماینده عالی هیئت صلح در امور غزه، تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، و مشاوران ارشد هیئت صلح برگزار شد. در طرف مقابل نیز حسن رشاد، رئیس سازمان اطلاعات مصر، و دیپلمات‌هایی از قطر و ترکیه حضور داشتند. کوشنر در ادامه دیدارهای خود با عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهوری مصر نیز گفتگو کرد؛ جایی که السیسی خاطرنشان ساخت بخش عمده‌ای از بی‌ثباتی‌های منطقه در سال‌های اخیر ریشه در بحران غزه داشته است.

علیرغم این تحرکات دیپلماتیک، بنیامین نتانیاهو پیش از این نقشه راه ۱۵ ماده‌ای را «غیرقابل قبول» خوانده و تاکید کرده است که تا زمان خلع سلاح کامل و واقعی حماس، هیچ عقب‌نشینی صورت نخواهد گرفت. کوشنر پس از پایان دیدارهای خود در مصر، راهی تل‌آویو شد تا در دیدار روز دوشنبه با نتانیاهو، با همراهی ملادنوف و تونی بلر، درباره گام‌های متقابلی که اسرائیل باید برای پیشبرد این طرح بردارد، گفتگو و رایزنی کند.