پیام جوان:
یک مقام ارشد وزارت خزانهداری آمریکا دو هفته در خاورمیانه و اروپا سفر کرد تا یک پیام را برساند: هر کس پیوند تجاریاش را با جمهوری اسلامی نگه دارد، دسترسی خودش به نظام مالی آمریکا را از دست میدهد.
روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی اختصاصی نوشت جاناتان برک، دستیار وزیر خزانهداری در امور تأمین مالی تروریسم، این سفر را انجام داده و مقامهای این وزارتخانه در جریان کارزار با نمایندگان بیش از ۵۰ کشور دیدار کردهاند.
نتیجه ظرف چند هفته پیدا شد. عمان نخست پروازهای ماهان ایر را ممنوع کرد و این هفته همه شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی را متوقف کرد. ترکیه افزون بر لغو پروازهای ماهان، مجوز بانک ملت را باطل کرد. آذربایجان و گرجستان هم پروازها را بستند و بریتانیا قصد دارد معافیت بانکهای جمهوری اسلامی در لندن را تمدید نکند.
سفر برک بخشی از «عملیات طرد اقتصادی» است که وزارت خزانهداری از ۲ شهریور به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، آغاز کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، آغاز این کارزار را «روز دی اقتصادی» نامید و هفته گذشته درباره شرکتهای هواپیمایی گفت هر فرودگاهی که به آنها سوخت، خدمات فرود یا بلیت بدهد «از نظام دلاری کنار گذاشته میشود».
امارات نیز شعبههای محلی بانک ملی ایران، بزرگترین بانک تجاری این کشور، را از پردازش تراکنشهای مرتبط با ایران منع کرد و پس از آن پروازهای شرکتهای هواپیمایی جمهوری اسلامی را ممنوع کرد.
مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی، این هفته اثر اقتصادی تحریمها را پذیرفت، اما گفت جمهوری اسلامی در برابر فشار آمریکا مقاومت میکند.
آقای ترامپ نیز سهشنبه در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «تصمیم بزرگی پیش رو دارم. آیا با ایران توافقی میشود که اجازه دهد بازسازی کند، یا جمهوری اسلامی را نابود کنم؟»
فشار بیرونی خود را در سفره و داروخانه نشان میدهد. اقتصاد ایران بهار امسال بیش از ۱۰ درصد کوچک شد، صنایع و معادن نزدیک ۱۵ درصد افت کرد و بیکاری بالا رفت. دلار از ۲۳۰ هزار تومان گذشت و تورم نقطهبهنقطه مرداد به حدود ۸۹ درصد رسید. اقتصاددانان به دنیای اقتصاد گفتهاند اگر تنش ادامه یابد، تورم پایان سال به مرز ۹۹ درصد میرسد.
در حوزه دارو، رئیس سازمان غذا و دارو میگوید هزینه حمل مواد اولیه شش تا بیش از ۱۰ برابر شده و مسیر بانکی اروپا بیش از شش ماه است بسته مانده. واکسن آنفلوانزای دولتی هنوز به داروخانهها نرسیده و نمونه قاچاقش ۱۲ میلیون تومان فروخته میشود.
دولت هم راه سادهای ندارد. با قطع درآمد نفتی، بودجه بیش از پیش به چاپ پول وابسته شده و همین چرخه تورم را بازتولید میکند.
به نوشته وال استریت ژورنال، چین و روسیه همچنان درهایشان باز است. یک پرواز ماهان ایر روز چهارشنبه با وجود تحریمهای تازه در جنوب چین به زمین نشست و پکن تحریم شرکتهای هواپیمایی را «یکجانبه و غیرقانونی» خواند.
