پیام جوان:
مروری گسترده (scoping review) که در نشست سالانه‌ی ۲۰۲۶ انجمن یائسگی (The Menopause Society) ارائه شد و هنوز در مجله‌ی داوری‌شده منتشر نشده، دو دارو را بررسی کرد: لیزدکس‌آمفتامین (Vyvanse) و آتوموکستین (Strattera). مرور پنج مطالعه روی زنان ۴۵ تا ۶۰ ساله را تحلیل کرد که آخرین قاعدگی‌شان کمتر از ۱۰ سال پیش بود. نویسنده‌ی اصلی جنیفر تت (Jennifer Tat)، دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم سلامت تنسی، است.
عملکرد اجرایی خودگزارش‌شده در زنان در دوره‌ی پیش از یائسگی و پس از آن بهتر شد. امتیاز مقیاس اختلال نقص توجه براون (BADDS) برای لیزدکس‌آمفتامین از ۳۵٫۷ به ۲۱٫۲ رسید (دارونما ۲۹٫۸) و برای آتوموکستین از ۳۸٫۶ به ۲۵٫۵ (دارونما ۳۰٫۱). اما آزمون‌های شناختی عینی مثل حافظه و سرعت پردازش بهبود معناداری نشان نداد.
تت گفت شدت علائم، نه تشخیص رسمی ADHD، بار یائسگی را پیش‌بینی می‌کرد و «بسیاری از زنان هرگز تشخیص داده نشده‌اند، پس تکیه بر تشخیص ثبت‌شده زنانی را که بیشتر در معرض خطرند از قلم می‌اندازد.» او توصیه کرد پزشکان بیماران را از نظر ADHD غربالگری کنند و موارد مثبت را برای ارزیابی به روانپزشکی ارجاع دهند.
دکتر سارا وان (Sara Vaughn)، مدیر ارشد پزشکی کلر هلث (Clair Health) که در مطالعه نقشی نداشت، یافته‌ها را «تولیدکننده‌ی فرضیه» خواند و گفت ثابت نمی‌کند داروهای ADHD درمان‌اند. او گفت: «داروهای ADHD بدون خطر نیستند و فکر می‌کنم هنوز زود است آنها را به‌طور روتین برای «مه مغزی» یائسگی به کار برد.» او گفت امضای مغزی مشخصی برای مه مغزی یائسگی ثابت نشده و این اصطلاح به تعریف و اندازه‌گیری یکسان نیاز دارد.
محدودیت‌ها: مطالعات کم و کوچک، اندازه‌گیری‌های بیشتر خودگزارش‌شده، خطر عوارض قلبی-عروقی و احتمال سوءمصرف و وابستگی داروهای محرک. هیچ دارویی با تأیید FDA برای مه مغزی یائسگی وجود ندارد، پس مصرف داروهای ADHD برای آن خارج از برچسب (off-label) است. به نقل از شورای ملی سالمندی توصیه‌های عمومی شامل رژیم مغذی (مثل MIND)، ورزش منظم، پرهیز از سیگار و محدود کردن الکل، تمرین‌های ذهنی روزانه و گفت‌وگو با پزشک درباره‌ی یائسگی، سطح استروژن و فشار خون است. این مطلب جایگزین مشورت پزشک نیست.
منبع: هلث‌لاین (Healthline)، گزارش ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ نوشته‌ی Mandy French
