نویسنده: هستی موسوی
کامی کلودل
وقتی از زنان تاثیرگذار در تاریخ هنر حرف می زنیم، نام بعضی از آن ها هنوز آن طور که باید شناخته شده نیست. یکی از این هنرمندان، کامی کلودل ( Camille Claudel )، مجسمه ساز فرانسوی است که زندگی اش به اندازه ی آثارش پر ماجرا بود. او در زمانی به سراغ مجسمه سازی رفت که این هنر بیشتر دنیایی مردانه به حساب می آمد و زنان برای یادگیری و فعالیت حرفه ای با محدودیت های زیادی روبه رو بودند. کامی از همان کودکی علاقه ی عجیبی به شکل دادن گل و خاک داشت و خیلی زود استعدادش توجه اطرافیان را جلب کرد. بااین حال، مسیر هنری او اصلاً ساده نبود. مخالفت خانواده، محدودیت های اجتماعی و بعدها رابطه ی پیچیده اش با مجسمه ساز معروف، آگوست رودن، زندگی او را تحت تأثیر قرار دادند. اما پیش از آنکه به این بخش های پرماجرای زندگی اش برسیم، بهتر است با دختری آشنا شویم که از همان سال های کودکی می دانست می خواهد مجسمه ساز شود.
کودکی کامی کلودل؛ شروع علاقه به مجسمه ساز
کامی کلودل در ۸ دسامبر ۱۸۶۴ در شهر کوچک فر-آن-تاردنوا ( Fère-en-Tardenois ) در فرانسه به دنیا آمد. او بزرگترین فرزند خانواده بود و یک خواهر به نام لوییز و یک برادر کوچکتر به نام پل داشت. پل بعدها به نویسنده و شاعر شناخته شده ای تبدیل شد، اما کامی از همان بچگی بیشتر به ساختن مجسمه علاقه داشت.
پدر کامی کارمند دولت بود و به همین دلیل خانواده چند بار از شهری به شهر دیگر نقل مکان کردند. کامی در این سال ها بیشتر وقتش را در طبیعت می گذراند و از گل و خاک برای ساختن چهره و پیکره های کوچک استفاده می کرد. چیزی که شاید برای بقیه فقط یک سرگرمی کودکانه به نظر می رسید، برای کامی خیلی جدی تر بود. او دوست داشت با دست هایش به چیزهایی که در ذهن داشت شکل بدهد و هر روز بیشتر به این کار علاقه مند می شد.
پدرش، لوئی پروسپر کلودل، استعداد کامی را دیده بود و از او حمایت می کرد، اما مادرش نظر متفاوتی داشت. او فکر می کرد مجسمه سازی شغل مناسبی برای یک دختر نیست. البته در فرانسه ی آن زمان هم ورود زنان به این حرفه چندان آسان نبود. کارگاه های مجسمه سازی بیشتر در اختیار مردان بودند و دخترها فرصت های محدودی برای یادگیری داشتند. با این حال، کامی تصمیمش را گرفته بود و می خواست مجسمه سازی را جدی تر دنبال کند.
از شهرهای کوچک فرانسه تا پاریس
استعداد کامی کم کم توجه اطرافیانش را جلب کرد. یکی از کسانی که خیلی زود متوجه توانایی او شد، آلفرد بوشه ( Alfred Boucher )، مجسمه ساز فرانسوی بود. بوشه کارهای کامی را دید و با وجود سن کمش، استعداد او را جدی گرفت. او از خانواده ی کلودل خواست شرایطی فراهم کنند تا کامی بتواند آموزش حرفه ای ببیند.
در سال ۱۸۸۱، زمانی که کامی فقط ۱۶ سال داشت، خانواده اش به پاریس نقل مکان کردند. البته پدرش به دلیل شغلش بیشتر اوقات دور از خانواده بود، اما هزینه ی زندگی و آموزش کامی را تأمین می کرد. آمدن به پاریس فرصت بزرگی برای او بود، چون می توانست به کلاس های هنری برود و با مجسمه سازان حرفه ای آشنا شود.
با این حال، یک مشکل مهم وجود داشت. در آن زمان مدرسه ی هنرهای زیبای پاریس ( École des Beaux-Arts )، که یکی از معتبرترین مراکز آموزش هنر در فرانسه بود، زنان را نمی پذیرفت. به همین دلیل کامی در آکادمی کولاروسی ( Académie Colarossi ) ثبت نام کرد؛ جایی که برخلاف بسیاری از مراکز هنری آن دوره، زنان هم اجازه ی تحصیل داشتند.
کامی با چند دختر جوان دیگر که مثل خودش به مجسمه سازی علاقه داشتند، کارگاهی در پاریس اجاره کرد. آن ها در این کارگاه روی مجسمه هایشان کار می کردند و آلفرد بوشه هم به طور مرتب به آن ها سر می زد و راهنمایی شان می کرد. این تجربه برای کامی اهمیت زیادی داشت، چون حالا می توانست در کنار هنرجویان دیگر، مجسمه سازی را جدی تر دنبال کند و مهارت هایش را بیشتر کند.
آشنایی با آگوست رودن؛ شروع یک همکاری مهم
در سال ۱۸۸۲، آلفرد بوشه برای ادامه ی فعالیت هنری اش به ایتالیا رفت و از آگوست رودن ( Auguste Rodin ) خواست به جای او به هنرجویان کارگاه سر بزند و راهنمایی شان کند. رودن در آن زمان مجسمه سازی با تجربه بود که سال ها در این حرفه کار کرده بود، اما هنوز به شهرتی که بعدها به دست آورد نرسیده بود.
کامی حدود ۱۸ سال داشت که با رودن آشنا شد. رودن خیلی زود متوجه استعداد او شد و تحت تأثیر توانایی اش در ساختن چهره ها و پیکره های انسانی قرار گرفت. کامی هم فرصت پیدا کرد از نزدیک با روش کار مجسمه سازی آشنا شود که تجربه ی بسیار بیشتری از خودش داشت.
این آشنایی به تدریج به یک همکاری حرفه ای تبدیل شد و کامی در سال های بعد به کارگاه رودن پیوست. او در آنجا فقط یک هنرجو نبود؛ در ساخت بعضی از آثار رودن مشارکت داشت و هم زمان روی مجسمه های خودش هم کار می کرد. رابطه ی آن ها بعدها از همکاری هنری فراتر رفت و به یکی از بحث برانگیزترین رابطه های تاریخ هنر تبدیل شد.
اما نکته ی مهم این است که کامی پیش از آشنایی با رودن هم استعدادش را نشان داده بود و مسیر خودش را در مجسمه سازی آغاز کرده بود. رودن نقش مهمی در پیشرفت حرفه ای او داشت، اما قرار نبود تمام زندگی هنری کامی به نام استادش گره بخورد. در مقاله ی بعدی، بیشتر درباره ی رابطه ی این دو هنرمند، همکاری هایشان و آثاری که کامی در این سال ها خلق کرد صحبت می کنیم.
ادامه دارد…
