پیام جوان:
جام جهانی ۲۰۲۶، بزرگترین دوره تاریخ این رقابتها، از پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ با دیدار مکزیک و آفریقای جنوبی در ورزشگاه تاریخی آزتکا در مکزیکوسیتی آغاز میشود؛ تورنمنتی بیسابقه که برای نخستین بار با حضور ۴۸ تیم و میزبانی مشترک سه کشور، کانادا، مکزیک، و آمریکا برگزار خواهد شد.
این رقابتها تا ۲۸ تیر ۱۴۰۵ ادامه دارد و در مجموع ۱۰۴ مسابقه در ۱۶ شهر میزبان برگزار میشود. از این شهرها، ۱۱ شهر در ایالات متحده، سه شهر در مکزیک و دو شهر در کانادا قرار دارند. فینال مسابقات در ورزشگاه متلایف در نیوجرسی، در نزدیکی نیویورک برگزار خواهد شد.
چرا جام جهانی ۴۸ تیمی شد؟
افزایش تعداد تیمها از ۳۲ به ۴۸، نتیجه تصمیم شورای فیفا در سال ۲۰۱۷ بود؛ تصمیمی که از نگاه فیفا با هدف گسترش حضور قارهها، افزایش فرصت برای کشورهای کمتر دیدهشده در فوتبال جهان، و تبدیل جام جهانی به رقابتی فراگیرتر گرفته شد. جام جهانی از نخستین دوره خود در سال ۱۹۳۰ در اروگوئه، که تنها ۱۳ تیم در آن حضور داشتند، بارها تغییر شکل داده است. اما جهش سال ۲۰۲۶ بزرگترین تغییر ساختاری این مسابقات در چند دهه اخیر به شمار میرود.
افزایش تیمها به معنای افزایش تعداد بازیها نیز هست: جام جهانی قطر در سال ۲۰۲۲ با ۳۲ تیم و ۶۴ بازی برگزار شد، اما جام جهانی ۲۰۲۶ با ۴۸ تیم، ۱۲ گروه، و ۱۰۴ مسابقه، هم از نظر وسعت جغرافیایی و هم از نظر حجم رقابتها، رکورد تازهای ثبت میکند.
میزبانی مشترک سه کشور؛ اتفاقی بیسابقه
جام جهانی برای دههها معمولاً در یک کشور برگزار میشد. نخستین میزبانی مشترک در سال ۲۰۰۲ و با برگزاری مسابقات در ژاپن و کره جنوبی رقم خورد. اما جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دورهای است که سه کشور به طور مشترک میزبان آن هستند.
مکزیک با این رقابتها برای سومین بار میزبان جام جهانی میشود؛ اتفاقی که آن را به یکی از نمادهای تاریخی فوتبال جهان تبدیل کرده است. ورزشگاه آزتکا نیز جایگاه ویژهای دارد: این ورزشگاه پیشتر میزبان بازیهای افتتاحیه جامهای جهانی ۱۹۷۰ و ۱۹۸۶ بود و اکنون نخستین ورزشگاهی خواهد بود که در سه دوره متفاوت، صحنه افتتاحیه جام جهانی بوده است.
ایالات متحده، که بار قبلی در سال ۱۹۹۴ میزبان جام جهانی بود، این بار بیشترین سهم از مسابقات را بر عهده دارد. کانادا نیز برای نخستین بار میزبان مسابقات جام جهانی مردان است؛ هرچند این کشور پیشتر در سال ۲۰۱۵ میزبان جام جهانی زنان بود.
تازهواردها و بازگشتهای مهم
جام جهانی ۲۰۲۶ برای چند کشور معنای تاریخی دارد. کیپورد، کوراسائو، اردن، و ازبکستان برای نخستین بار در تاریخ خود به مرحله نهایی جام جهانی راه یافتهاند. این اتفاق به ویژه برای کشورهای کوچکتر و کمتر برخوردار از سنت طولانی در فوتبال جهانی، نشانهای از تأثیر گسترش رقابتها به ۴۸ تیم است.
جمهوری دموکراتیک کنگو نیز پس از دههها غیبت بازمیگردد. این کشور در سال ۱۹۷۴ با نام زئیر در جام جهانی حضور داشت و اکنون برای نخستین بار با نام فعلی خود در این رقابتها شرکت میکند.
در سوی دیگر، برزیل همچنان رکوردی منحصربهفرد را حفظ کرده است: این کشور تنها تیمی است که در همه دورههای جام جهانی حضور داشته است. آلمان و آرژانتین نیز از نظر تعداد حضور در میان تیمهای پیشتاز تاریخ این رقابتها قرار دارند.
افتخارات تاریخی؛ برزیل در صدر
برزیل با پنج قهرمانی پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی است. آلمان و ایتالیا هر یک چهار بار قهرمان شدهاند و آرژانتین، مدافع عنوان قهرمانی، سه جام در کارنامه دارد. فرانسه و اروگوئه هر کدام دو بار قهرمان شدهاند و انگلیس و اسپانیا نیز هر کدام یک قهرمانی دارند.
تیم ملی ایالات متحده، یکی از سه میزبان این دوره، بهترین نتیجه خود را در نخستین جام جهانی تاریخ در سال ۱۹۳۰ به دست آورد؛ جایی که در رتبه سوم قرار گرفت. فوتبال آمریکا از آن زمان مسیر پر فراز و نشیبی را طی کرده، اما میزبانی جام جهانی ۲۰۲۶ در شرایطی انجام میشود که لیگ داخلی، حضور بازیکنان خارجی، و محبوبیت فوتبال در میان نسلهای جوانتر آمریکایی رشد چشمگیری داشته است.
پول، بلیت، و اقتصاد جام جهانی
جام جهانی ۲۰۲۶ تنها از نظر ورزشی بزرگترین دوره تاریخ نیست؛ از نظر مالی نیز رکوردشکن است. فیفا اعلام کرده پرداختها به فدراسیونهای شرکتکننده به سطحی بیسابقه رسیده است. طبق اعلامهای رسمی و گزارشهای جدید، تیم قهرمان ۵۰ میلیون دلار دریافت خواهد کرد و همه تیمهای حاضر دستکم بیش از ۱۰ میلیون دلار از محل حضور، آمادهسازی، و پرداختهای پایه دریافت میکنند.
تقاضا برای بلیتها نیز ابعاد کمسابقهای داشته است. جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، گفته است که درخواستها برای بلیت جام جهانی ۲۰۲۶ به حدود ۵۰۰ میلیون مورد رسیده؛ رقمی که نشان میدهد نخستین جام جهانی ۴۸ تیمی در آمریکای شمالی نه تنها یک رویداد ورزشی، بلکه یک رویداد عظیم اقتصادی و گردشگری است.
مقامهای آمریکایی و فیفا پیشبینی کردهاند که این رقابتها میلیاردها دلار اثر اقتصادی برای ایالات متحده و منطقه آمریکای شمالی به همراه داشته باشد و صدها هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند. همچنین انتظار میرود میلیونها هوادار از سراسر جهان برای تماشای مسابقات، شرکت در جشنوارههای هواداری، و همراهی تیمهای ملی خود به آمریکا، مکزیک، و کانادا سفر کنند.
جامی فراتر از فوتبال
جام جهانی ۲۰۲۶ در حالی آغاز میشود که فوتبال جهان وارد مرحله تازهای از توسعه تجاری، رسانهای، و جغرافیایی شده است. افزایش تیمها، گسترش میزبانی به سه کشور، حضور کشورهای تازهوارد، و فشار سنگین بر زیرساختهای حملونقل، امنیت، و اقامت، این دوره را به آزمونی بزرگ برای فیفا و میزبانان تبدیل کرده است.
با این حال، برای میلیونها هوادار، اصل ماجرا همچنان همان است: یک ماه رقابت، شگفتی، اشک، شادی، و امید به لمس جام طلایی. از مکزیکوسیتی تا تورنتو، از لسآنجلس تا نیویورک، جام جهانی ۲۰۲۶ قرار است تصویری تازه از فوتبال جهانی ارائه دهد؛ فوتبالی گستردهتر، پرهزینهتر، و شاید غیرقابل پیشبینیتر از همیشه.
